مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214سرمقالهسرمقاله34fa آیت‌الله سیدمحمدخامنه‌ایرئیس بنیاد حکمت اسلامی صدرا، تهران، ایران20251214برای افراد انسان ویژگیهایی ارزشی هست، مانند غیرت و شجاعت و گریز از ذلت و بردگی و ترس، که از آنها بعنوان فضیلت یاد میشود. در جامعه و گروههای اجتماعی ملی بشری که در یک سرزمین زندگی میکنند نیز گاهی میتوان همین صفات را یافت و به آن جامعه ارزش داد و در نبود آن صفات، جامعه را فاقد ارزشهای انسانی شمرد. ملت رشید ایران در بیشتر دورانها، در سایة رهبری آگاه و غیور خود توانسته بر ضد دشمنان استقلال خود بشورد و صفحة درخشانی در تاریخ باز کند و فضیلت خود را بر دیگر ملل ذلّت¬¬پذیر جهان اثبات نماید. روز سیزدهم آبان روزی است که ملت رشید و جوانان دلاور آن توانستند سفارتخانه یا همان جاسوسخانه آمریکا در تهران را تسخیر و کارمندان آنرا دستگیر نمایند و حدود چهارصد روز نگه دارند... در این روز که ـ بحق یکی از ایام الله و یکی از روزهای تاریخی ایران و جهان است ـ ملت ایران در آغاز روزهای انقلاب خود، به صورت آمریکا سیلی زد و ناتوانی و پوچی او را در جهان نشان داد و عظمت تاریخی و آئینی خود را به معرض نمایش گذاشت. تسخیر سفارتخانة آمریکا ـ که عرفاً جزء سرزمین و ملک دولت متبوع آن شمرده میشود ـ آنهم بدست افراد عادی کشور دیگر، و نه دولت و مقامات رسمی، معنی بیشتری دارد و اهمیت و عظمت بیشتر واقعه را نشان میدهد. آمریکا در طول این چند دهة گذشته تمام سعی خود را نموده که با اقدامات نظامی و سیاسی و انواع تحریمها و سختگریها و تحریک صدام برای جنگ هشت¬ساله با ایران، اندکی از اعتبار از دست رفتة خود را جبران کند، اما هیچیک از اقدامات او سودی نداشته و روز بروز آمریکا در چشم جهانیان ضعیفتر و ذلیلتر گردیده است. آمریکا برای جبران کاهش اعتبار بین¬المللی خود، با شرکت رژیم صهیونی دست به حملة نظامی دوازده روزة اخیر زد که نه فقط برای او سودی نداشت، بلکه سبب رسوائی و شکست او و شریکش گردید و جمهوری اسلامی ایران بیاری نیروی نظامی و پشتیبانی ملت خردمند ایران، ضربت سخت و کمرشکن به آن دو دولت وارد کرد و همة ملتهای رشید جهان را شادمان ساخت. گرامی میداریم یاد همة فرهیختگان و غیور مردانی که در تمامی مراحل این مبارزة شریف، جان و جهد خود را نثار نمودند تا سرافرازی به ارمغان آورند.برای افراد انسان ویژگیهایی ارزشی هست، مانند غیرت و شجاعت و گریز از ذلت و بردگی و ترس، که از آنها بعنوان فضیلت یاد میشود. در جامعه و گروههای اجتماعی ملی بشری که در یک سرزمین زندگی میکنند نیز گاهی میتوان همین صفات را یافت و به آن جامعه ارزش داد و در نبود آن صفات، جامعه را فاقد ارزشهای انسانی شمرد. ملت رشید ایران در بیشتر دورانها، در سایة رهبری آگاه و غیور خود توانسته بر ضد دشمنان استقلال خود بشورد و صفحة درخشانی در تاریخ باز کند و فضیلت خود را بر دیگر ملل ذلّت¬¬پذیر جهان اثبات نماید. روز سیزدهم آبان روزی است که ملت رشید و جوانان دلاور آن توانستند سفارتخانه یا همان جاسوسخانه آمریکا در تهران را تسخیر و کارمندان آنرا دستگیر نمایند و حدود چهارصد روز نگه دارند... در این روز که ـ بحق یکی از ایام الله و یکی از روزهای تاریخی ایران و جهان است ـ ملت ایران در آغاز روزهای انقلاب خود، به صورت آمریکا سیلی زد و ناتوانی و پوچی او را در جهان نشان داد و عظمت تاریخی و آئینی خود را به معرض نمایش گذاشت. تسخیر سفارتخانة آمریکا ـ که عرفاً جزء سرزمین و ملک دولت متبوع آن شمرده میشود ـ آنهم بدست افراد عادی کشور دیگر، و نه دولت و مقامات رسمی، معنی بیشتری دارد و اهمیت و عظمت بیشتر واقعه را نشان میدهد. آمریکا در طول این چند دهة گذشته تمام سعی خود را نموده که با اقدامات نظامی و سیاسی و انواع تحریمها و سختگریها و تحریک صدام برای جنگ هشت¬ساله با ایران، اندکی از اعتبار از دست رفتة خود را جبران کند، اما هیچیک از اقدامات او سودی نداشته و روز بروز آمریکا در چشم جهانیان ضعیفتر و ذلیلتر گردیده است. آمریکا برای جبران کاهش اعتبار بین¬المللی خود، با شرکت رژیم صهیونی دست به حملة نظامی دوازده روزة اخیر زد که نه فقط برای او سودی نداشت، بلکه سبب رسوائی و شکست او و شریکش گردید و جمهوری اسلامی ایران بیاری نیروی نظامی و پشتیبانی ملت خردمند ایران، ضربت سخت و کمرشکن به آن دو دولت وارد کرد و همة ملتهای رشید جهان را شادمان ساخت. گرامی میداریم یاد همة فرهیختگان و غیور مردانی که در تمامی مراحل این مبارزة شریف، جان و جهد خود را نثار نمودند تا سرافرازی به ارمغان آورند.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/52468

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214Explaining the Motive and End of Human Acts from the Perspective of Mullā Ṣadrā’s Transcendent Philosophyتبیین انگیزه و غایت اعمال انسان از منظر حکمت متعالیه ملاصدرا524faمهدي زمانياستاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران2024828Following a descriptive-analytical method, the present paper explains Mullā Ṣadrā’s view on the end and motive of human acts and analyzes its fundamental principles. Psychological egoism, considered a consequentialist theory, introduces the motivation of all human actions as bringing benefit and pleasure to oneself. Although Mullā Ṣadrā emphasizes the influence of self-love over human behaviors, based on a virtue-oriented viewpoint, he believes that by cultivating certain virtues and good habits, the appropriate ground is prepared for benevolent incentives and transcendent intentions. Man possess various faculties and different existential levels, and each individual, depending on which of their faculties and levels of existence have been strengthened and now dominate their other faculties, acquires motives corresponding to that faculty. The motive for spiritual journey and the end of motion in the first and second journeys of the fourfold spiritual journeys is to attain God and contemplate His names and attributes; this motivation originates in human love for God. On the other hand, the third and fourth journeys reveal the role of attention to others in the spiritual journey. Accordingly, the motivation to pay attention to creation, help people, and provide spiritual support to them can be considered necessary for progressing through the stages of the spiritual journey. By developing certain virtues such as chastity, courage, wisdom, and justice, benevolent motives towards others are reinforced. Moreover, the growth of theological virtues, including faith, love of God, and reliance on Him, also provides the basis for the perfection and transcendence of the soul and facilitates the path of servitude to God and attaining His presence.مقالۀ پیش رو با روش توصیفی&zwnj;ـ&zwnj;تحلیلی به تبیین دیدگاه ملاصدرا دربارة غایت و انگیزة اعمال انسان و تحلیل مبانی آن میپردازد. خودگروی روانشناختی که از نظریه&zwnj;های پیامدگرایانه بشمار میآید، انگیزة همة اعمال انسان را رساندن سود و لذت به خویشتن معرفی میکند. اما ملاصدرا هر چند بر تأثیر انگیزة حب ذات در رفتارهای انسان تأکید کرده، بر اساس دیدگاهی فضیلتگرایانه، معتقد است با پرورش فضایل و ملکات نیکو، زمینة مناسب برای انگیزههای خیرخواهانه و نیات متعالی فراهم میگردد. انسان دارای قوای مختلف و مراتب وجودی گوناگون است و هر فرد برحسب آنچه کدامیک از قوا و مراتب وجودی وی تقویت شده و بر دیگر قوا مسلط و چیره گشته باشد، انگیزه&zwnj;هایی متناسب با آن قوه پیدا میکند. انگیزة سلوک و مقصود حرکت در سفر اول و دوم از سفرهای چهارگانۀ معنوی، رسیدن به خدا و سیر در اسماء و صفات اوست و این انگیزه از محبت انسان نسبت به خداوند نشئت میگیرد؛ از آن سو، سفر سوم و چهارم نقش توجه به دیگران را در سلوک آشکار میسازد. بدینترتیب، میتوان انگیزۀ التفات به خلق و دستگیری از مردم و امداد معنویِ آنان را لازمة پیمودنِ مراحل سیر و سلوک دانست. با استقرار فضایلی مانند عفت، شجاعت، حکمت و عدالت، انگیزههای نیکوکارانه نسبت به دیگران تقویت میشود. افزون بر این، رشد فضایل الهیاتی، یعنی ایمان، عشق به خداوند و توکل به او نیز زمینة کمال و تعالی نفس را مهیا نموده و پیمودن مسیر بندگی خداوند و رسیدن به دیدار او را هموار میسازد.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/47805

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214Mullā Ṣadrā’s Positive and Negative Approaches to Social Freedomرویکرد ایجابی و سلبی ملاصدرا به آزادی‌ اجتماعی2538fa مهدی بيات مختاریدانشيار دانشكده ادبيات و علوم انساني، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایرانمصطفیمومنیدانشيار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران2024918The problem of social freedoms is among national and global concerns. Do the foundations of Transcendent Philosophy converge and correspond with this, or do they take a negative stance? Based on the fundamental principles of Mullā Ṣadrā’s philosophy, the present paper investigates the question of social freedom and its limits and boundaries. Among the four Avicennian Peripatetic schools of thought, Suhrawardī’s Illuminationist philosophy, Mir Damad’s Yemeni philosophy, and Mullā Ṣadrā’s Transcendent Philosophy, the best expression and appreciation of social freedom can be found in the Transcendent Philosophy. Mullā Ṣadrā considers perceptions and concepts such as social freedom and its valuation to be multi-leveled and graded. He does not regard thoughts as free from error; nor does he safeguard against thinking, writing, or criticism. He describes an individual who has attained the station of intuition as possessing existential openness and the capacity to accept and endure diverse ideas. In the Transcendent Philosophy, the ultimate goal of human beings is to attain the state of servitude and happiness, and the means to achieve this goal is “free will”. The value of Man, more than freedom as a tool, lies in their attaining their final goal. Accordingly, social freedom must be organized toward achieving the ultimate end of human creation. The Transcendent Philosophy, relying on rational and transmitted evidence, regards the only correct belief as the oneness of being (monotheism) and rejects opposing the oneness of being and its concomitants. Moreover, social life requires laws, and attaining happiness demands a roadmap. The best legislator and designer of the roadmap for evolution is the Creator of being, who has outlined the laws through Shari’ah (religious law) and sent the prophets to explain and implement them.موضوع آزاد&zwnj;های اجتماعی از دغدغه&zwnj;های ملی و جهانی است. آیا مبانی حکمت متعالیه با آن همگرایی و تجانس دارد یا موضع سلبی؟ مقالة پیش رو بر پایة بنیادهای اندیشة ملاصدرا، پرسمان آزادی اجتماعی و حدود و ثغور آن را واکاوی نموده است. در میان مکاتب فلسفی چهارگانۀ مشاء سینوی، اشراق سهروردی، یمانی میرداماد و متعالیۀ صدرایی، بهترین بازگفت و استقبال از آزادی اجتماعی را میتوان در حکمت متعالیه یافت. ملاصدرا ادراکات و مفاهیمی همچون مفهوم آزادی اجتماعی و ارزشگذاری آن را ذومراتب و مقول به تشکیک میداند. او اندیشهها را مصون از اشتباه نمیداند و مانع فکر، قلم و نقد نیست. وی انسانی که به مقام شهود رسیده را به سعة وجودی و پذیرش و برتابیدن اندیشهها توصیف میکند. در حکمت متعالیه، غایت فرجامین انسان، رسیدن به مقام عبودیت و سعادت است و «اختیار» ابزار نیل به آن است. ارزش انسان، بیش از آزادی بعنوان وسیله، رسیدن به مقصد است و بهمیندلیل آزادی اجتماعی باید در راستای رسیدن به غایت آفرینش انسان ساماندهی شود. حکمت متعالیه که به پشتوانۀ دلایل عقلی و نقلی، تنها عقیدة صحیح را وحدت وجود و «توحید» میداند، مبارزه با توحید و لوازم آن را نمیپذیرد. علاوه بر این، زندگی اجتماعی، نیازمند قانون است و رسیدن به سعادت نیز نیازمند نقشة راه. بهترین قانونگذار و طراح نقشۀ راه تکامل، خالق هستی است که از طریق شرع، قوانین را ترسیم کرده و پیامبران را برای تبیین و اجرا، برانگیخته است.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/48030

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214Gnostic Education Based on Intensifying Existential Knowledge in Mullā Ṣadrā’s Viewتربیت عرفانی مبتنی بر علم وجودی اشتدادی از دیدگاه ملاصدرا3960faحسینسلطانی اسفریزیدانشجوی دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0009-0004-6061-7974 محمد بیدهندیدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000000255281423مهدیگنجوردانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0003-2429-173020241111The present paper, following a descriptive-analytical method, seeks to explain the goals and levels of gnostic education based on the intensifying existential knowledge and its implications in the Transcendent Philosophy. Based on his philosophical foundations, Mullā Ṣadrā considers knowledge commensurate with existence and subject to its rules, including intensity. Emphasizing the correspondence between the human existential levels and the levels of being, as well as considering knowledge, truth, and happiness as the structures of intensifying knowledge, Mullā Ṣadrā depicts a new image of human beings and the quality of the training of human souls while providing a new outlook on knowledge. In his philosophy, education is of different types, with the highest level being gnostic education, which itself contains multiple levels. The various stages of this kind of education are realized one after another for the perfection of the human soul. Therefore, in their educational journey, Man attains a superior level of existence and truth at each level of training through intensification in knowledge and, at each level of existence, they develop an understanding commensurate with it and attain a degree of happiness and pleasure appropriate to that perception. This perfectional process continues in this manner until attaining the ultimate goal of gnostic education, which is the knowledge of God and subsistence with Him. Research findings indicate that the pattern of “gnostic education based on intensifying science” possesses certain features and implications, such as universality, gradedness, and intensifying features, and acknowledges multiple gnostic intuitions and discoveries, without the mentee falling into the trap of relativism and pluralism. نوشتار پیش رو بروش توصیفی&zwnj;ـ&zwnj;تحلیلی، درصدد تبیین اهداف و مراتب تربیت عرفانی بر مبنای علم وجودی اشتدادی و دلالتهای آن در حکمت متعالیه است. ملاصدرا بر اساس مبانی فلسفی خود، علم را مساوق با وجود و دارای احکام آن، ازجمله اشتداد میداند. او با تأکید بر تناظر مراتب وجودی انسان با مراتب هستی، علم، حقیقت و سعادت بمثابۀ ساختارهای علم اشتدادی، ضمن ارائة نگرشی نو از علم، تصویری جدید از انسان و چگونگی تربیت نفوس انسانی ترسیم مینماید. در اندیشۀ وی، تربیت انواع مختلف دارد. بالاترین مرتبة آن، تربیت عرفانی است که خود ذومراتب بوده و مراتب مختلف آن در بستر علم وجودی اشتدادی، یکی پس از دیگری بمنظور استکمال نفس آدمی تحقق میابند. بر همین اساس، انسان در سیر تربیتی خود، در هر مرتبه از تربیت با اشتداد در علم، مرتبة برتری از هستی و حقیقت را احراز کرده و با قرار گرفتن در هر مرتبه از وجود، به ادراکی متناسب با آن نایل میگردد و به سعادت و لذتی متناسب با آن ادراک میرسد. این سیر استکمالی بهمین شیوه تا رسیدن به هدف غایی تربیت عرفانی که معرفت خداوند و بقاء بالله است، ادامه می&zwnj;یابد. یافتههای پژوهش حاکی از آنست که الگوی «تربیت عرفانی مبتنی بر علم اشتدادی» از شاخصه&zwnj;ها و دلالتهایی نظیر همگانی، تشکیکی و اشتدادی بودن آن و برسمیت شناختن فهمها و کشفهای عرفانی متعدد برخوردار است؛ بدون اینکه متربی در دام نسبیتگرایی و پلورالیسم گرفتار شود.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/48545

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214Origination and Eternity of the World from the Perspective of Ṣadr al-Dīn Muḥammad Dashtakīحدوث و قدم عالم از منظر صدرالدین محمد دشتکی6174fa علیرحیمیاستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0009000493428360قاسمکاکاییاستاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران2024910One of the problems that has always been discussed and disputed in the history of Islamic rational sciences among mutikallimun and philosophers is the origination and eternity of the world. Mutikallimun argue for the origination of the world, while leading philosophers believe in the eternity of the world. Extensive research has been carried out on this subject; however, since the works of Ṣadr al-Dīn Muḥammad Dashtakī Shīrāzī exist only as unpublished handwritten manuscripts, no study has been done regarding his view on the origination and eternity of the world. The present paper, relying on his old and new glosses on Qūshchī’s Sharhi tajrīd, examines his ideas on the aforementioned issue following an analytical method based on library resources. The conclusion is that one cannot attribute the idea of the origination of the world to Dashtakī because, to resolve the problem of the relation of the originated to the eternal, he adopted the philosophical stance of some of his predecessors. Moreover, by accepting eternal motion, he also affirmed the eternity of some of the existents in the world and acknowledged the existence of eternal matter. Considering that he believes not only in material existents but also in immaterial existents, his view regarding immaterial existents cannot be explicitly derived from his old and new glosses. یکی از مباحثی که همواره در تاریخ علوم عقلی اسلامی، میان متکلمان و فلاسفه مورد بحث و مناقشه بوده، مسئلة حدوث و قدم عالم است. متکلمان قائل به حدوث و مشهور فلاسفه قائل به قدم عالمند. در اینباره تحقیقاتی گسترده صورت گرفته، اما از آنجا که آثار صدرالدین محمد دشتکی شیرازی بصورت نسخ خطی بوده و منتشر نشده، تحقیقی دربارة نظر وی در مورد حدوث و قدم عالم انجام نشده است. نوشتار پیش رو با اتکا بر حاشیة قدیم و جدید وی بر شرح تجرید قوشچی، نظر او درباب مسئلة مذکور را بصورت کتابخانهیی و تحلیلی مطالعه کرده است. حاصل بحث آنکه، نمیتوان قول به حدوث عالم را به دشتکی نسبت داد، چراکه او برای حل مشکل چگونگی ربط حادث به قدیم، نظر برخی از حکمای پیش از خود را پذیرفته و با پذیرش حرکت ازلی، قدیم بودن بعضی از موجودات عالم را قبول کرده و قائل به مادة ازلی شده است. با توجه به اینکه او علاوه بر موجودات مادی، قائل به موجود مجرد نیز هست، نمیتوان نظر وی در مورد موجودات مجرد را از بصراحت حاشیة قدیم و جدید بدست آورد.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/47955

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214A Study of the Influence of Media on Personality in Mullā Ṣadrā’s Philosophyبررسی تأثیر رسانه بر شخصیت از منظر حکمت صدرایی7598faالهامجعفریدانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانhttps://orcid.org/0009-0009-2754-9531مجیدصادقی حسن‌آبادیدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران https://orcid.org/0009-0003-8177-9123202511Media, as a modern phenomenon of the present era, have exercised great impact on various aspects of human life; accordingly, a wide range of studies in the field of media have been dedicated to exploring the effects of media on human beings. Despite the significant studies in relation to media theories, fewer studies have examined the infrastructure and philosophical foundations of these theories. This paper investigates the influence of media on human personality from the viewpoint of Mullā Ṣadrā’s philosophy and seeks to contemplate media theories based on his fundamental principles on personality. Emphasizing principles such as trans-substantial motion and the unity of the intelligent and intelligible, his philosophy provides a profound and broad framework for analyzing personality changes originating in interaction with media. In this study, while presenting some models of media influence, the manner in which media content affects the substance and essence of humans is considered. It is also explained how, based on Mullā Ṣadrā’s anthropological foundations, such interactions can lead to fundamental changes in human personality and perception. The findings of this research demonstrate that continuous and excessive use of media can induce deep transformations in various dimensions of personality, including ethics, identity, and self-awareness. رسانه&zwnj;ها بعنوان پدیده&zwnj;های نوین عصر حاضر، تأثیراتی گسترده&zwnj; بر ابعاد مختلف زندگی انسانها داشته&zwnj;اند و بهمین دلیل، گسترهیی وسیع از پژوهشهای حوزة رسانه به بررسی تأثیرات رسانه بر انسان اختصاص &zwnj;یافته است. برخلاف پژوهشهای چشمگیر مرتبط با نظریات رسانه، کمتر پژوهشی به بررسی زیرساختها و مبانی فکری این نظریات پرداخته است. مقاله به بررسی تأثیر رسانه&zwnj;ها بر شخصیت انسان از منظر فلسفة صدرایی میپردازد و بدنبال آنست که نظریه&zwnj;های حوزۀ رسانه را با مبانی صدرایی بحث شخصیت مورد مداقه قرار دهد. فلسفة ملاصدرا با تأکید بر اصولی همچون حرکت جوهری و اتحاد عاقل و معقول، چارچوبی عمیق و گسترده برای تحلیل تغییرات شخصیتی ناشی از تعامل با رسانه در اختیار ما قرار میدهد. در این بررسی، ضمن بیان الگوهای تأثیرات رسانه، نحوة تأثیرگذاری محتوای رسانه&zwnj;ها بر جوهر و ذات انسان مورد توجه قرار گرفته و تبیین میشود که بر اساس مبانی انسان&zwnj;شناسی صدرایی، چگونه این تعاملات میتوانند به تغییرات بنیادین در شخصیت و ادراک انسان منجر شوند. نتایج تحقیق نشان میدهد که استفادۀ مداوم و بیرویه از رسانه میتواند به تحولاتی عمیق در ساحتهای مختلف شخصیتی، ازجمله اخلاق، هویت و خودآگاهی منجر شود.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/49052

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214A Critical Examination of Zunūzī’s Objections to Ibn ‘Arabī’s Doctrine of Oneness of Being بررسی انتقادی ایرادات زنوزی بر نظریه وحدت وجود ابن‌عربی99112faمحمود صیدی دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران20241019“Oneness of being” is the most fundamental and principal issue discussed in Islamic gnosis by Ibn ‘Arabī and his commentators. Through the manifestations and disclosures of God, gnostics have proved the oneness of being in relation to the capacity of immutable essences. Nevertheless, the rational demonstration of this problem has always remained a challenge to philosophers and mutikallimun. Eventually, by adducing the argument of “the effect’s being a copula in relation to the cause”, Mullā Ṣadrā presented a demonstrative explanation of this issue. Aqā ‘Alī Mudarres Zunūzī is one of the most prominent commentators and teachers of the Transcendent Philosophy after Mullā Ṣadrā, who raised several criticisms against this doctrine. Most of his objections stem from neglecting the rational demonstration of the oneness of being by using the argument of copulative existence. «وحدت وجود» بنیادیترین و اصلیترین مسئلهیی است که در عرفان اسلامی از سوی ابن&zwnj;عربی و شارحان مکتب وی مطرح شده است. عرفا با استفاده از ظهورات و تجلیات خداوند طبق قابلیت و استعداد اعیان ثابته، وحدت وجود را اثبات کرده&zwnj;اند، اما قابلیت اثبات برهانی وحدت وجود، یکی از چالشهایی است که فلاسفه و متکلمان با آن مواجه بودهاند که در نهایت، با اقامة برهان «رابط بودن معلول نسبت به علّت» توسط ملاصدرا، تبیینی برهانی از این مسئله فراهم آمد. آقا علی مدرس زنوزی یکی از بارزترین شارحان و مدرسان حکمت متعالیه پس از ملاصدراست که انتقاداتی چند نسبت بر این نظریه وارد کرده است. عمدة اشکالات وی ناشی از غفلت از اثبات برهانی وحدت وجود با استفاده از برهان وجود رابط است.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/48304

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-087431120251214Examining Eternity of Punishment and the Related Misgivings in the Views of ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī and Āyatullāh Javādī Āmolī بررسی خلود در عذاب و شبهات پیرامون آن از دیدگاه علامه طباطبایی و آیت‌الله جوادی آملی113130faنعیمهنجمی‌نژاددانش‌پژوه سطح 4 حکمت متعالیه، جامعة الزهرا(س)، قم، ایران یحیینورمحمدی نجف آبادیاستادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران0000,0002,4497,4769‏202479The afterlife and its nature are among the most challenging issues in the realm of religion. One of the most important problems in relation to resurrection and divine penalty is the eternity of punishment, and different philosophers have tried to explain it in line with their own philosophical foundations. Some believe that immortality in hell is not equal to immortality in punishment, for the immortals in hell, after a period of suffering, grow accustomed to it and, thus, punishment transforms to pleasure for them. In contrast, some others believe that punishment will never turn into pleasant for the immortals in hell. Following a descriptive analytical method, this paper explains the views of ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī and Āyatullāh Javādī Āmolī and investigates and critiques the misgivings regarding this issue based on the opinions of these two thinkers. It demonstrates that the eternity of punishment is certain, and disbelievers, hypocrites, and hostile polytheists will remain in torment forever. The eternity of punishment is consistent with divine justice, wisdom, and mercy and the verses of the Holy Qur’ān.زندگی اخروی و نحوة آن از چالشیترین مباحث در حوزة دین است؛ ازجمله مسئلة خلود در عذاب، که یکی از مهمترین مسائل مربوط به معاد و کیفر الهی است و هر یک از اندیشمندان بمقتضای مبانی فکری خود، در پی تبیین آن برآمده&zwnj;اند. عده&zwnj;یی معتقدند خلود در دوزخ، مساوی خلود در عذاب نیست و مخلدین در دوزخ، پس از اینکه مدتی عذاب کشیدن، عذاب با طبع آنها سازگار شده و به عذب تبدیل میشود. در مقابل، برخی معتقدند عذاب هیچگاه برای مخلدین در دوزخ گوارا نخواهد شد. این مقاله که بروش توصیفی&zwnj;ـ&zwnj;تحلیلی نگاشته شده، به تبیین نظر علامه طباطبایی و دیدگاه استاد جوادی آملی پرداخته و شبهات مطرح دربارة این مسئله را با توجه به نظر این&zwnj;دو اندیشمند، بررسی و نقد نموده و اثبات میکند که خلود در عذاب، امری قطعی است و کفار، منافقان و مشرکان معاند، تا ابد در عذاب خواهند بود. خلود در عذاب با عدل، حکمت و رحمت الهی و آیات قرآن کریم، سازگار است.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/47309