مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124Editor's Noteسرمقاله34fa آیت‌الله سیدمحمدخامنه‌ایرئیس بنیاد حکمت اسلامی صدرا، تهران، ایران2024124همانگونه که نهاد انسان بر دو پایة عقل و غریزه بنا شده، تا از طرفی با کمک غریزه و تمایلات حیوانی خود، حیات مادی را حفظ کند، و از طرف دیگر، با عقل خود زندگی را از خطر و فساد دور نگه دارد، هر جامعة بشری نیز علاوه بر حرکات و رفتارهای طبیعی جامعه، لازم است به خرد و منطق توجه داشته و آنرا رعایت نماید تا حیات انسانی خود را از خطر سقوط و بیماری حفظ نماید و اعتدال مزاج معنوی و مادی او بر هم نخورد. جامعه¬یی که در آن گرایش عمدة او امیال حیوانی یا هوسهای کودکانه و مسخرگی یا مطربی و لذت¬طلبی افراطی باشد، و از حکمت و خردمندی دور بیفتد، طبعاً از اعتدال ضروری برای حفظ حیات واقعی انسانی، دور افتاده و بیمار است و فرجام بیماری، رنج و فناست. مدیریت حفظ اعتدال میان امیال و هوسها با عقل و آداب، با خود افراد انسان است ولی مدیریت حفظ اعتدال مزاج جامعه، با حکومت است. قانون اساسی جمهوری اسلامی مسئولیت این مدیریت سلامت جامعه از سقوط در وادی حیوانیت و مادی¬نگری زندگی را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داده و آنرا موظف ساخته تا جامعه را بر خط آداب اسلام و فرار از سقوط در زندگی حیوانی و هوس¬مدارانه بازدارد، زیرا پیروی از هوسهای کودکانه و امیال طبیعی و غرایز افسارگسیخته، سلامت جامعه و مزاج انسانی او را در خطر می¬اندازد و حتی رو بسوی فساد و تباهی میکشد. متأسفانه مسئولین این وظیفه ـ&zwnj;چه در وزارت مربوطه و چه در صدا و سیما&zwnj;ـ با وجود انجام برخی خدمات، هنوز نتوانسته¬اند مانند یک طبیب حکیم، نبض جامعه را بدست بگیرند و او را از زیاده¬روی در امور مبتذل و خوشظاهر (مانند فوتبال یا اموری بنام هنر و سینما و مانند اینها) و دور ماندن از فضایل انسانی و معارف اسلامی و فلسفی یا عرفانی، حراست و حفاظت نمایند. در یک ارزیابی ساده از این ورزش و آن موسوم به هنر، با وجود تحمیل هزینة بالا بر کشور، نه&zwnj;فقط سود و خاصیتی برای رشد معنویت و فرهنگ و شعور اجتماعی نداشته که حتی زیانمند هم بوده&zwnj;اند. و بفرجام، امروز جامعة ایرانی، جامعه¬یی بیمار است که بخش مهم حیاتی و معنوی او، یعنی فرهنگ و معنویت و حکمت و عقلانیت، در آن کمرنگ شده و از فرهنگی التقاطی آمیخته از فرهنگ اسلامی¬ـ&zwnj;ایرانی و فرهنگ جاهلیت غربی پیروی میکند و بجز قشر انقلابی و اصیل و اخلاقمند او، بقیة مردم کودک¬مزاج، دنبالرو دلقکها و توپزنها و در مسیر معکوس کمال، طی طریق میکنند. علاج این بیماری و جامعة بیمارگونه، همتی عالی و شعور کافی میخواهد و این وظیفه¬یی حکومتی است.همانگونه که نهاد انسان بر دو پایة عقل و غریزه بنا شده، تا از طرفی با کمک غریزه و تمایلات حیوانی خود، حیات مادی را حفظ کند، و از طرف دیگر، با عقل خود زندگی را از خطر و فساد دور نگه دارد، هر جامعة بشری نیز علاوه بر حرکات و رفتارهای طبیعی جامعه، لازم است به خرد و منطق توجه داشته و آنرا رعایت نماید تا حیات انسانی خود را از خطر سقوط و بیماری حفظ نماید و اعتدال مزاج معنوی و مادی او بر هم نخورد. جامعه¬یی که در آن گرایش عمدة او امیال حیوانی یا هوسهای کودکانه و مسخرگی یا مطربی و لذت¬طلبی افراطی باشد، و از حکمت و خردمندی دور بیفتد، طبعاً از اعتدال ضروری برای حفظ حیات واقعی انسانی، دور افتاده و بیمار است و فرجام بیماری، رنج و فناست. مدیریت حفظ اعتدال میان امیال و هوسها با عقل و آداب، با خود افراد انسان است ولی مدیریت حفظ اعتدال مزاج جامعه، با حکومت است. قانون اساسی جمهوری اسلامی مسئولیت این مدیریت سلامت جامعه از سقوط در وادی حیوانیت و مادی¬نگری زندگی را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داده و آنرا موظف ساخته تا جامعه را بر خط آداب اسلام و فرار از سقوط در زندگی حیوانی و هوس¬مدارانه بازدارد، زیرا پیروی از هوسهای کودکانه و امیال طبیعی و غرایز افسارگسیخته، سلامت جامعه و مزاج انسانی او را در خطر می¬اندازد و حتی رو بسوی فساد و تباهی میکشد. متأسفانه مسئولین این وظیفه ـ&zwnj;چه در وزارت مربوطه و چه در صدا و سیما&zwnj;ـ با وجود انجام برخی خدمات، هنوز نتوانسته¬اند مانند یک طبیب حکیم، نبض جامعه را بدست بگیرند و او را از زیاده¬روی در امور مبتذل و خوشظاهر (مانند فوتبال یا اموری بنام هنر و سینما و مانند اینها) و دور ماندن از فضایل انسانی و معارف اسلامی و فلسفی یا عرفانی، حراست و حفاظت نمایند. در یک ارزیابی ساده از این ورزش و آن موسوم به هنر، با وجود تحمیل هزینة بالا بر کشور، نه&zwnj;فقط سود و خاصیتی برای رشد معنویت و فرهنگ و شعور اجتماعی نداشته که حتی زیانمند هم بوده&zwnj;اند. و بفرجام، امروز جامعة ایرانی، جامعه¬یی بیمار است که بخش مهم حیاتی و معنوی او، یعنی فرهنگ و معنویت و حکمت و عقلانیت، در آن کمرنگ شده و از فرهنگی التقاطی آمیخته از فرهنگ اسلامی¬ـ&zwnj;ایرانی و فرهنگ جاهلیت غربی پیروی میکند و بجز قشر انقلابی و اصیل و اخلاقمند او، بقیة مردم کودک¬مزاج، دنبالرو دلقکها و توپزنها و در مسیر معکوس کمال، طی طریق میکنند. علاج این بیماری و جامعة بیمارگونه، همتی عالی و شعور کافی میخواهد و این وظیفه¬یی حکومتی است.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/48779

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124A Study of Mullā Ṣadrā’s View of Divine Willبررسی دیدگاه ملاصدرا پیرامون اراده الهی518faسید جابرموسوی راد استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 00000003016897972023828Mullā Ṣadrā believes that, given the impossibility of occurrence of contingent will to the divine essence, the cause of the creation of things at a particular time is rooted in the divine knowledge of the most perfect and noblest order. Anything that conforms to the noblest order necessarily emanates from God and is the same divine will. Hence, given the return of divine will to the knowledge of the noblest order, this attribute must be considered to be essential rather than active. The present paper, while accepting the bases of Mullā Ṣadrā’s view regarding referring the divine will to the knowledge of the most perfect order, emphasizes the necessity of paying attention to God’s essential free will and ability to quit act. Later the author responds to the most important objections to Mullā Ṣadrā’s idea in this respect and demonstrates that the conceptual variation of the human will and divine will does not negate the idea of attributing the divine will to the knowledge of the noblest order. The active attribution of will is correct in a sense; however, it can never function as a response to the cause of the creation of things at a particular time. The traditions that emphasize the active nature of will can also be interpreted in a way to conform to Mullā Ṣadrā’s doctrine.ملاصدرا معتقد است با توجه به عدم امکان عروض ارادة حادث بر ذات الهی، سبب ایجاد اشیاء در زمانی خاص، علم الهی به نظام اتمّ و احسن است؛ هر چیزی که مطابق نظام اصلح باشد، ضرورتاً از خداوند صادر میشود و این همان ارادة الهی است. بنابرین، با توجه به بازگشت ارادۀ الهی به علم به نظام احسن، این صفت را باید ذاتی دانست، نه فعلی. مقالۀ پیش&zwnj;رو، ضمن پذیرش اصل دیدگاه ملاصدرا در مورد ارجاع اراده به علم به نظام احسن، بر لزوم توجه به اختیار ذاتی خداوند و نیز تمکّن خداوند بر ترک فعل، تأکید میکند؛ سپس به مهمترین ایراداتی که به دیدگاه ملاصدرا وارد شده، پاسخ میگوید و روشن میشود که تغایر مفهومی اراده در انسان و خداوند، بمعنای نفی نظریۀ ارجاع ارادۀ الهی به علم به نظام اصلح نیست. فعلی دانستن صفت اراده گرچه به یک معنا درست است، اما هرگز نمیتواند پاسخی به علت ایجاد اشیاء در زمانی خاص باشد. روایاتی که بر فعلی بودن صفت اراده تأکید داشته&zwnj;اند را نیز میتوان بصورتی تفسیر کرد که با نظریۀ ملاصدرا سازگار باشند.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/43745

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124Mullā Ṣadrā’s Doctrine of Subsistence of Emanation: An Analysis and Criticism of its Fundamental Principlesنظریة قیام صدوری ملاصدرا: از تحلیل تا نقد مؤلفه‌های بنیادین آن1938faعزیزهقائمی گرگریدانش‌آموختۀ دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایرانسحرکاوندیاستاد گروه فلسفه، دانشگاه زنجان، زنجان، ایرانمحسن جاهددانشیار گروه حکمت و کلام، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران202393The problem of perception as the basis of knowledge holds a particular status in Islamic philosophy. By employing his own philosophical principles, Mullā Ṣadrā has provided a different philosophical explanation of perception that can be called the doctrine of emanation in contrast to the doctrine of immanence. According to the doctrine of emanation, the soul creates the perceptive forms with its creating power, the aid of supreme principles, and the preparation of external cause. This doctrine enjoys a greater explanatory ability in comparison to other common doctrines; however, it suffers from certain ambiguities that demand more clarification and investigation. Mullā Ṣadrā has not referred to the quality of the actualization of preparations; however, in line with the explanation of the process of emanation and based on the centrality of influential elements in this process (preparation of external things, contribution of supreme principles, similarity, and conformity), it seems that one can provide an acceptable explanation and justification based on the findings of modern cognitive sciences. It is as if Mullā Ṣadrā has deliberately and consciously considered the existence of external objects to be merely an introduction to perception and nothing more. Concerning the quality of the effects of supreme principles in perception, it must be said that the attribution of the emanation of forms to the supreme principles as a distant agent has no contradiction with attributing the creation of these forms to the soul as the close agent. Regarding the quality of the relationship between the created and external forms, Mullā Ṣadrā speaks of their similarity. Nevertheless, it seems that his doctrine has not been much successful in the explanation and justification of the true and one-to-one correspondence between these forms and can merely reveal a superficial match between them.مسئلۀ ادراک بعنوان مبنای معرفت، جایگاهی ویژه در فلسفۀ اسلامی دارد. ملاصدرا با بکارگیری اصول و مبانی فلسفی خویش، تبیین فلسفی متفاوتی از ادراک ارائه داده که میتوان آن را نظریۀ صدور ـ&zwnj;در مقابل نظریۀ حلول&zwnj;ـ نامید. بر اساس نظریۀ صدور، نفس با قدرت خالقیت خود و امداد مبادی عالیه و اِعداد معدات خارجی، صور ادراکی را انشاء میکند. نظریۀ صدور اگرچه نسبت به سایر نظریههای رایج، توانِ تبیینی بالاتری دارد، اما با ابهاماتی همراه است که به توضیح و بررسی بیشتر نیاز دارد. در راستای تبیین فرایند صدور و با محوریت مؤلفه&zwnj;های تأثیرگذار در این فرایند (اِعداد شی خارجی، امداد مبادی عالیه، مماثلت و مطابقت)، اگرچه ملاصدرا به چگونگی تحقق اعداد اشاره نکرده، اما بنظر میرسد میتوان بر اساس یافته&zwnj;های علوم شناختی جدید، در اینباره تبیین و توجیهی قابل قبول ارائه داد؛ گویی ملاصدرا آگاهانه و عامدانه، وجود اشیاء خارجی را صرفاً «معدّ» ادراک دانسته است، نه بیشتر. در مورد چگونگی تأثیر مبادی عالیه در امر ادراک نیز باید گفت انتساب صدور صور به مبادی عالیه بعنوان فاعل بعید، با نسبت دادن انشاء این صور به نفس بعنوان فاعل قریب، منافاتی ندارد. ملاصدرا در مورد نحوۀ ارتباط صور انشائی با صور خارجی، از «مماثلت» آندو سخن گفته است. اما بنظر میرسد نظریۀ وی در تبیین و توجیه تطابق حقیقی و عین به عین این صور، توفیق چندانی نداشته و صرفاً میتواند حاکی از تطابقٌ&zwnj;مّائی بین آندو باشد.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/43817

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124Avicennan Elements in the Sadrian Explanation of the Problem of the Soul and its Corporeal Originationعناصر سینوی در تبیین صدرایی از مسئلة نفس و جسمانیة‌الحدوث بودن آن3960fa زهره توازیانیاستاد گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران2023712Undoubtedly, one of the most important philosophical discussions among the majority of philosophers is the problem of the existence of the soul, its essence, the quality of its appearance, its immateriality, and its subsistence. This problem is also one of the most fundamental and crucial issues for Muslim philosophers, and its kālāmī and philosophical outcomes cannot be ignored. This is because several religious beliefs can be explained depending on accepting this main element in Man’s existence. Without the soul, Man is not responsible for any obligation issued on the part of the holy legislator and, naturally, resurrection and the related problems become pointless. The importance of the soul for philosophers who are not committed to kālāmī and religious views indicates that this problem, irrespective of its religious nature, holds an important place in philosophy. Ibn Sīnā and Mullā Ṣadrā, as two philosophers who are also concerned about religious beliefs, have paid particular attention to the problem of the soul. Mullā Ṣadrā has discussed the existence of the soul, demonstrated its essential nature and subsistence, and explained the quality of its appearance in the form of corporeal origination, in fact, his new views in this regard are quite famous. However, this paper is intended to reveal that many of his discussions regarding the problem of the soul have been exactly borrowed from Ibn Sīnā. Referring to Avicennan views in Mullā Ṣadrā’s philosophy can greatly contribute to a correct understanding and justifiable interpretation of Mullā Ṣadrā’s ideas, particularly concerning the perception of the concept of the corporeality of the soul, which some wrongly equate with the corporeality of the soul at the beginning of its creation. Here, the author demonstrates that neither is this interpretation of Mullā Ṣadrā’s words correct, nor is this principle solely attributed to him. Rather, he has borrowed Ibn Sīnā’s philosophical views in this regard, as is the case in his other discussions in relation to the soul.بیشک یکی از مهمترین مباحث فلسفی در میان قاطبۀ حکما، مسئلۀ وجود نفس، جوهریت، نحوة پیدایش نفس، تجرد آن و بقای آن است. این مسئله برای حکیمان مسلمان نیز از اساسیترین و مهمترین مسائلی بوده که دستاوردهای کلامی و فلسفی آن را نمیتوان نادیده انگاشت، زیرا بسیاری از باورهای دینی در گرو قبول این عنصر اصلی در وجود آدمی تبیین میشود. انسان بدون نفس، مشمول هیچ بار تکلیفی از ناحیۀ شارع مقدس نبوده و نیست، و طبیعتاً معاد و مسائل مربوط به آن نیز موضوعیت خود را از دست خواهد داد. اهمیت مسئلۀ نفس نزد فیلسوفانی که به دیدگاههای کلامی و دینی التزام نداشته&zwnj;اند نیز حاکی از آنست که این مسئله فارغ از دینی بودنش، در فلسفه نیز جایگاهی مهم داشته و دارد. ابن&zwnj;سینا و ملاصدرا در مقام دو حکیمی که هم فیلسوفند و هم دغدغۀ دینی دارند، توجهی ویژه به مسئلۀ نفس داشته&zwnj;اند. ملاصدرا از وجود نفس گرفته تا اثبات جوهریت آن و تجرد و بقایش، و نیز نحوۀ پیدایش آن که با عنوان جسمانیة&zwnj;الحدوث، را مورد بحث قرار داده و دیدگاههای نوین او در اینباره شهرت یافته است. اما این نوشتار درصدد است نشان دهد که بسیاری از مباحث ملاصدرا در مسئلۀ نفس، عیناً برگرفته از ابن&zwnj;سیناست. هرچند کوشش این مقاله قدحی بر تلاش ملاصدرا محسوب نمیشود، اما نشان دادن مستندات سینوی در اندیشۀ صدرایی، میتواند به فهم درست و تفسیر موجه از آراء صدرالمتألهین کمکی شایان نماید؛ بویژه در فهم مفهوم «جسمانیة&zwnj;الحدوث» بودن نفس که بعضی آن را، بغلط، معادل جسم بودن یا جسمانی بودن نفس در ابتدای تکّون خود دانسته&zwnj;اند. مقالۀ حاضر نشان میدهد که نه این تفسیر از سخن صدرالمتألهین صحیح است و نه این مبنا به او اختصاص دارد، بلکه در همین مسئله نیز ملاصدرا وامدار اندیشۀ ابن&zwnj;سیناست؛ همچنانکه در دیگر مباحث مربوط به نفس نیز چنین است.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/43198

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124Parapsychological Themes in Mullā Ṣadrā’s Viewsدرونمایه‌های فراروانشناسی در آراء ملاصدرا6176faفروغ الساداترحیم پوردانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مرضیه دژفردانشجوی دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران202393Parapsychological studies aim to explain those parapsychological human powers that cannot be explored through employing common scientific methods. This paper, investigates the themes and background of this discipline in Mullā Ṣadrā’s views by using library resources and following a comparative approach. The findings of the study indicate that parapsychological studies can be compared with the discussions of the faculties of the soul and the truth of prophethood in the works of Islamic philosophers. Both Mullā Ṣadrā and parapsychologists believe that the process of gaining awareness is possible through certain ways such as honest dreams and meditation. Moreover, Mullā Ṣadrā’s views regarding some discussion including the union of the intellect and intelligible and the relationship among the various levels of existence are similar to Western scientists’ explanations of certain problems such as telepathy and the effects of the mind on matter. The roles of some effective factors in parapsychological phenomena, including concentration and reduction of the soul’s involvement in acquiring hidden awareness have been emphasized by both Mullā Ṣadrā and parapsychologists. Mullā Ṣadrā has often used intellectual and deductive methods in explaining parapsychological affairs, while parapsychologists use empirical methods in most cases. Besides, the treatment dimension of parapsychology has mainly attracted the attention of scientists during the recent centuries, while Mullā Ṣadrā has not paid much attention to this aspect of related studies.مطالعات فراروانشناسی بدنبال تبیین آن&zwnj;دسته از قدرتهای فراروانی انسان است که با روشهای معمول علوم قابل بررسی نیستند. در این مقاله، با استفاده از منابع کتابخانه&zwnj;یی و رویکرد مقایسه&zwnj;یی، به بررسی درونمایه&zwnj;ها و پیشینه&zwnj;های این علم در آراء صدرالمتألهین پرداخته شده است. نتایج پژوهش حاکی از آنست که مطالعات فراروانی با بحث از قوای نفس و حقیقت نبوت در آثار فلاسفۀ اسلامی قابل مقایسه و ارزیابی است. ملاصدرا و فراروانشناسان، هر دو بر این باورند که فرایند کسب آگاهی از راههایی همچون رؤیاهای صادقه و مراقبه، امکانپذیر است. همچنین دیدگاههای صدرالمتألهین در مباحثی مانند اتحاد عاقل و معقول و ارتباط مراتب هستی با یکدیگر، با تبیین دانشمندان غربی درباب اموری همچون دورآگاهی و تأثیر ذهن بر ماده، شباهت دارد. نقش برخی از عوامل مؤثر در پدیده&zwnj;های فراروانی، از قبیل تمرکز و کاهش اشتغالات نفس در کسب آگاهیهای غیبی، مورد تأکید صدرالمتألهین و فراروانشناسان بوده است. ملاصدرا اغلب از شیوۀ عقلی و استدلالی در تبیین امور فراروانی استفاده کرده، درحالیکه فراروانشناسان اغلب به شیوه&zwnj;های تجربی نظر داشته&zwnj;اند. همچنین، بُعد درمانی فراروانی بیشتر مورد توجه دانشمندان در سده&zwnj;های اخیر قرار گرفته، درحالیکه ملاصدرا به این جنبه از کاربرد مطالعات فراروانی توجه چندانی نداشته است.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/43877

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124Death as an Ontological Affair and Good in Mullā Ṣadrā’s Philosophyمرگ بمثابه امر وجودی و خیر در اندیشۀ ملاصدرا7794fa سیدمصطفیشهرآیینیاستاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران 0000000323157628ناهيد نجف‌پوردانشجوی دکتری کلام، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران202361Death as one of the most important problems of human beings has always attracted the attention of thinkers. Mullā Ṣadrā has dealt with this problem in most of his works. He divides death into two voluntary and involuntary types. The experience of voluntary death is possible for some divine saints who attain a station whereby, through the purification of the soul, they develop the ability to part from their bodies and travel to the higher worlds. The second type is the same natural death. Mull Sadra views death as an ontological affair, and since being good is essential to each and every ontological affair, he maintains that any kind of death, whether natural or untimely, is a natural and good event. Given the fact that untimely or sudden death occurs because of disease or accidents and apparently seems bad, how could one explain the goodness of death in its general sense? Another question is: What is the role of purgatorial development in this process? This paper is intended to respond to these questions based on Mullā Ṣadrā’s philosophical thoughts.مرگ بعنوان یکی از مهمترین مسائل، و شاید مهمترین مسئلۀ انسانها، همواره مورد توجه اندیشمندان بوده است. صدرالمتألهین در اغلب آثار خود به این امر پرداخته است. او مرگ را به دو نوع ارادی و غیرارادی تقسیم میکند. تجربۀ مرگ ارادی برای بعضی اولیای الهی امکانپذیر است آنها با تزکیۀ نفس، به جایی میرسند که قابلیت خرق بدن و سیر در عوالم بالاتر را پیدا میکنند. نوع دوم نیز همان مرگ طبیعی است. ملاصدرا مرگ را امری وجودی میداند و نظر به اینکه خیر بودن، ذاتی هر امر وجودی است، هر نوع مردن را ـ&zwnj;چه با اجل طبیعی و چه با اجل اخترامی&zwnj;ـ نیز امری طبیعی و خیر میشمارد. با توجه به اینکه مرگ اخترامی یا ناگهانی، بر اثر بیماری یا حوادث رخ میدهد، و در ظاهر شر بنظر میرسد، بر اساس چه مبنایی میتوان خیر بودن مرگ بمعنای کلی را تبیین کرد؟ نقش تکامل برزخی در این امر چیست؟ مقالۀ پیش&zwnj;رو، بر اساس اندیشه&zwnj;های ملاصدرا به این پرسشها پاسخ میدهد.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/42541

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124Imām Khomeini’s Interpretation of Monotheistic Ḥadīths in the Light of Ibn ‘Arabī’s Fuṣūṣ al-Ḥikamتفسیر امام خمینی(ره) از احادیث توحیدی در پرتو فصوص‌الحکم ابن‌عربی95112faغلام‌رضاحسین‌پوراستادیار گروه عرفان، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران2023723Gnostic monotheism has been founded on the individual unity of existence; however, it has also been introduced by Shi‘ite gnostics, such as Imām Khomeini, through referring to the ḥadīths of the Imāms of the House of the Prophet (ṣ). In fact, Imām Khomeini intends to interpret and explain the words of the Infallible Imāms (‘a) by resorting to Ibn ‘Arabī’s philosophical system. In this sense, the explanation of the divine name, the true unity of truth, the spread of the supreme name of Allah, anthropomorphism and deanthropomorphism of the Truth, the abode of fate, and the origin of appearance form Imām Khomeini’s Shi‘ite interpretation of Ibn ‘Arabī’s Fuṣūṣ al-ḥikam concerning the discussion of oneness. Accordingly, in Imām’s view, if the divine name is considered following a pluralist approach, it would simply be a manifestation that is prone to difference. Nevertheless, if it is viewed following a monotheistic approach, it would be a form immune to difference. Imām Khomeini maintains that Ibn ‘Arabī’s intention of monotheism is equal to the pure true unity of the truth rather than a kind of unity, oneness, and separation that is identical with referring plural things to unity. He believes that, based on ḥadīth, the name of Allah exists in all names because of the existence of essence there. Therefore, the name of Allah is present before, after, and with everything else. Besides, in Imām Khomeini’s idea, these are the owners of true heart that accept Almighty Truth with both anthropomorphist and deanthropomorphist manifestations. He also considers the immutable archetypes to be the origin of divine fate and predestination and appearance.توحید عرفانی در مکتب ابن&zwnj;عربی، گرچه بر اساس وحدت شخصی وجود بنا نهاده شده، اما در عین حال، در لسان عارفی شیعی، همچون امام خمینی(ره)، با استشهاد به احادیث ائمه اهل بیت(علیهم&zwnj;السلام) عجین شده است. در واقع امام درصدد است با استفاده از نظام فکری ابن&zwnj;عربی، به تفسیر و تبیین کلمات معصومین(علیهم&zwnj;السلام) بپردازد. بدین&zwnj;معنا، تبیین معنای اسم الهی، وحدت حقۀ حقیقیه، سریان اسم اعظم الله، تشبیه و تنزیه حق، موطن قضا و قدر و منشأ بداء، قرائت شیعیِ امام از فصوص&zwnj;الحکم ابن&zwnj;عربی ـ&zwnj;در مبحث توحیدـ را شکل میدهند. بدین لحاظ، از نظر امام، اگر اسم الهی از دیدگاه کثرت&zwnj;انگارانه در نظر گرفته شود، جلوه&zwnj;گاه است و تفاضل در آن واقع میشود، اما اگر از دیدگاه وحدت&zwnj;انگارانه ملاحظه شود، صورت است و تفاضلی نیز در آن واقع نمیشود. امام، مراد ابن&zwnj;عربی از یگانه&zwnj;گویی را وحدت حقّۀ حقیقیه صرف میداند، نه وحدت و توحید و تفریدی که همان ارجاع کثرات به وحدت است. امام معتقد است ـ&zwnj;بر اساس حدیث امام معصوم(ع)&zwnj;ـ در هر اسمی، بدلیل وجود ذات، اسم الله نیز حضور دارد؛ درنتیجه، اسم الله قبل از هر چیز، بعد از هر چیز و با هر چیز، حضور دارد. همچنین از نظر امام، این صاحبان قلوبند که حق&zwnj;تعالی را با هر دو تجلّی تنزیه و تشبیه میپذیرند. امام حضرت اعیان ثابته را نیز حضرت قضای الهی و قدر ربوبی و منشأ بداء میداند.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/43362

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08743012024124A Study of Man’s Loneliness in Transcendent Philosophyبررسی مسئلة تنهایی انسان از منظر حکمت متعالیه113128faمهراننجفیدانشجوی دکتری حکمت متعالیه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران 0000000263071063هادیوکیلیدانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران2023914Loneliness is not considered an illness by itself; however, it could be the origin of some physical and psychological diseases. In this paper, the authors introduce the different types of loneliness and investigate its physical and spiritual effects. Next, they explain Mullā Ṣadrā’s doctrine of the relationship between God and Man. Based on the principles of the Transcendent Philosophy, Man is closely related to God and desperately needs Him, and no separation between Man and God is imaginable. In such an atmosphere, the problem of loneliness is basically annulled. In other words, the feeling of loneliness is rooted in the ignorance of the structure of being. Thus, the removal of this ignorance, can lead to the removal of the feeling of loneliness and its negative effects. Such an approach is closely related to cognitive psychotherapy, based on which human feelings and emotions are not solely the product of people’s direct encounter with the external world. Rather, their interpretation of this world and the way they approach it play important roles in the formation of their feelings and emotions. Clearly, a change in an individual’s interpretations and views can lead to changes in their feelings and thoughts. Similarly, any change in one’s worldview can lead to a change in their analysis of their living conditions and place in the world of being. An individual who develops their worldview based on the Transcendent Philosophy will never feel separation from the world of being. Hence, they will never suffer from loneliness.هرچند تنهایی خود یک بیماری مستقل تلقی نمیشود، اما منشأ بسیاری از امراض جسمی و روانی است. ما در این مقاله انواع تنهایی را معرفی نموده و به بررسی آثار جسمی و روحی آن خواهیم پرداخت. در بخش دوم، نظریۀ ملاصدرا درباب رابطۀ انسان و خدا را بیان میکنیم. بر اساس مبانی حکمت متعالیه، انسان عین ربط و فقر به خداوند است و هیچگونه انفصال و جدایی برای او متصور نیست. در چنین فضایی، اساساً مسئلۀ تنهایی منحل خواهد شد. بعبارت دیگر، احساس تنهایی بواسطۀ جهل به ساختار هستی است، پس با رفع این غفلت، میتوان احساس تنهایی و تبعات منفی آن را برطرف نمود. چنین رویکردی با روان&zwnj;درمانی شناختی قرابت دارد. بر اساس این نوع از روان&zwnj;درمانی، احساسات و عواطف ما، صرفاً حاصل مواجهۀ مستقیم ما با جهان بیرون از ذهن نیست، بلکه تفسیر و نگرش ما در شکلگیری احساسات و عواطفمان مهم است. روشن است که با تغییر تفسیرها و نگرشهای فردی، میتوان احساسات و افکار را تغییر داد. تغییر در جهانبینی انسان منجر به تغییر تحلیل او از شرایط زندگی و جایگاه وی در هستی میشود. انسانی که جهانبینی خود را بر اساس حکمت متعالیه تنظیم میکند، احساس جدایی از جهان هستی ندارد، بنابرین مسئلۀ&zwnj; تنهایی برای او مطرح نیست.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/44043