مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127Editor's Noteسخن سردبیر1112faآیت‌الله سیدمحمدخامنه‌ایبنیاد حکمت اسلامی صدرا2021127حكمت‌گريزي و دوري از معنويت و اخلاق، در حكم فرار از انسانيت است و هر جامعه و هر فرهنگي كه از حكمت و معنويت بدور باشد يا از آن بگريزد، در دامان جاهليت‌ ‌افتاده و در لُجّه ظلمت فرو رفته است؛ چه كلام الهي حكمت را برابر «خير كثير» و هر فرد يا جامعه را كه از حكمت و صلاح رويگردان باشد، گرفتار «شّر كثير» و اسير فاسدان و ناصالحان يا همان «طاغوت» ـ يعني سركشان از قوانين و سنن الهي و فطرت و عقل سليم ـ دانسته است. نماد و مصداق اينگونه جوامع در زمان حال، جوامع غربي و مدّعيان انساندوستي و مدافعان دروغين حقوق بشر و آزادي ذاتي او ميباشند كه مدعي «رهبري دنياي آزاد» بودند و فرهنگ جاهلي خود را فرادست فرهنگها و تمدنهاي اصيل شرقي معرفي ميكردند. ملتي بي‌ريشه و نوپا و وارث بربريت طوايف مهاجم و مهاجر نيمه‌وحشي قديم اروپا، كه چشم ديدن نظامي اسلامي را نداشتند و با آن به خصومت ميپرداختند، ولي دست تقدير و سنت الهي پرده از فريبكاري دجّالانه آنها برداشت و كار دموكراسي و عقلانيت دروغين آنها به رسوايي كشيد. وقايع انتخاباتي رياست جمهوري آمريكا، امسال سبب گرديد دموكراسي و قانونمداري اين دولت مورد تمسخر مردم جهان قرار گيرد و نظام دور از انسانيت و بيرون از تمدن راستين اين جمع وحشي در پنهان، باطن خود را نشان داد. مروز، آشكارا كار نظامي كه مدعي عظمت و سروري بر جهان و بشر بود، به رسوايي كشيده شده و بحكم وعده الهي، اجلش فرا رسيده و نوبت نكبت و سقوط و از هم پاشيدگي او شده است، تا مردم مظلوم آن سرزمين و ستمديدگان ديگر جهان، بدور از ادعاي حكومت آمريكا بر دهكده جهاني، روي استقلال و زندگي سالم بخود ببينند. روي ديگر اين برگ تاريخ و در اين سوي جهان كه مشرق انوار الهي است، پديده ديگري هست؛ حكومتي كه بنام خدا و بر پايه» حكمت و بدست حكيمان الهي بر پا شده و هر روز سرافرازتر و پيروزتر به راه خود و ترويج تمدن عالي و انساني قرآني و اهل بيت عليهم السلام ادامه ميدهد و تماشاگر سقوط و هلاك كساني است كه با صراط مستقيم الهي محاربه ميكردند؛ «صدق‌الله العلي العظيم». حكمت‌گريزي و دوري از معنويت و اخلاق، در حكم فرار از انسانيت است و هر جامعه و هر فرهنگي كه از حكمت و معنويت بدور باشد يا از آن بگريزد، در دامان جاهليت‌ ‌افتاده و در لُجّه ظلمت فرو رفته است؛ چه كلام الهي حكمت را برابر «خير كثير» و هر فرد يا جامعه را كه از حكمت و صلاح رويگردان باشد، گرفتار «شّر كثير» و اسير فاسدان و ناصالحان يا همان «طاغوت» ـ يعني سركشان از قوانين و سنن الهي و فطرت و عقل سليم ـ دانسته است. نماد و مصداق اينگونه جوامع در زمان حال، جوامع غربي و مدّعيان انساندوستي و مدافعان دروغين حقوق بشر و آزادي ذاتي او ميباشند كه مدعي «رهبري دنياي آزاد» بودند و فرهنگ جاهلي خود را فرادست فرهنگها و تمدنهاي اصيل شرقي معرفي ميكردند. ملتي بي‌ريشه و نوپا و وارث بربريت طوايف مهاجم و مهاجر نيمه‌وحشي قديم اروپا، كه چشم ديدن نظامي اسلامي را نداشتند و با آن به خصومت ميپرداختند، ولي دست تقدير و سنت الهي پرده از فريبكاري دجّالانه آنها برداشت و كار دموكراسي و عقلانيت دروغين آنها به رسوايي كشيد. وقايع انتخاباتي رياست جمهوري آمريكا، امسال سبب گرديد دموكراسي و قانونمداري اين دولت مورد تمسخر مردم جهان قرار گيرد و نظام دور از انسانيت و بيرون از تمدن راستين اين جمع وحشي در پنهان، باطن خود را نشان داد. مروز، آشكارا كار نظامي كه مدعي عظمت و سروري بر جهان و بشر بود، به رسوايي كشيده شده و بحكم وعده الهي، اجلش فرا رسيده و نوبت نكبت و سقوط و از هم پاشيدگي او شده است، تا مردم مظلوم آن سرزمين و ستمديدگان ديگر جهان، بدور از ادعاي حكومت آمريكا بر دهكده جهاني، روي استقلال و زندگي سالم بخود ببينند. روي ديگر اين برگ تاريخ و در اين سوي جهان كه مشرق انوار الهي است، پديده ديگري هست؛ حكومتي كه بنام خدا و بر پايه» حكمت و بدست حكيمان الهي بر پا شده و هر روز سرافرازتر و پيروزتر به راه خود و ترويج تمدن عالي و انساني قرآني و اهل بيت عليهم السلام ادامه ميدهد و تماشاگر سقوط و هلاك كساني است كه با صراط مستقيم الهي محاربه ميكردند؛ «صدق‌الله العلي العظيم». http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24126

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127Roles of the Affective and Voluntary Spheres of Faith in its Bilateral Relationship with Moral Acts in Mullā Ṣadrā’s Viewنقش ساحات احساسي و اراديِ ايمان در پيوند دو سويه آن با فعل اخلاقي از ديدگاه ملاصدرا1326faمهدیزمانیدانشگاه پیام نور202054Faith is a truth which, in addition to cognition, embraces human feelings and will. That is why thinkers have provided different cognitive, affective, and voluntarist views of faith, each emphasizing one of these realms. The quality of the unity of faith with act has a long history and has provoked several different views. Following a descriptive-analytic method, the author has tried to explain and analyze Mullā Ṣadrā’s standpoint in this regard in this paper. His view of the nature of faith has often been introduced based on the identity of faith and cognition. However, he believes that faith is a kind knowledge within the heart which, in addition to cognition, entails human feelings and will. His emphasis upon the role of devotional love in the realm of affections and that of faith-related sincerity in the realm of free will has resulted in presenting an acceptable explanation of the quality of the unity of faith and act within his philosophical framework. In this way, through its spread in the realms of feeling and will (love and devotion), faith leads to moral act and is also influenced by such acts in its own turn. Therefore, a mutual relationship is established between knowledge and moral act through the mediation of feelings and will. In other words, faith guarantees the performance of moral acts, which, in turn, reinforce one’s faith. ايمان حقيقتي است كه افزون بر شناخت، احساس و اراده انسان را نيز دربرميگيرد و بهمين دليل انديشمندان با تأكيد بر يكي از اين ساحتها، ديدگاههاي متفاوت شناخت‌گروانه، احساس‌گروانه و اراده‌گروانه ارائه نموده‌اند. نحوة پيوند ايمان با عمل نيز از مسائل كهن در باب ايمان است كه معركه‌يي از آراء گوناگون را در پي داشته است. در اين نوشتار با روش توصيفي ـ تحليلي، برداشت ملاصدرا در اين موضوع تبيين و تحليل ميگردد. غالباً ديدگاه ملاصدرا در باب ماهيت ايمان را يگانه‌انگاري ايمان و شناخت معرفي ميكنند اما از ديدگاه وي ايمان معرفتي قلبي است كه افزون بر شناخت، احساس و ارادة آدمي را نيز دربرميگيرد. تأكيد ملاصدرا بر نقش عشق مؤمنانه در ساحت احساس و نيز اخلاص ايماني در ساحت اراده، موجب گرديده تا بتوان تبيين قابل قبولي از نحوة پيوند ايمان و عمل در چارچوب انديشة وي، ارائه نمود. بدينسان، ايمان از طريق گسترة خود در ساحت احساس و اراده (عشق و اخلاص)، به عمل اخلاقي منجر ميشود و متقابلاً از همين دريچه‌ها، از آن تأثير ميپذيرد. بنابرين با وساطتِ ساحت احساس و اراده، ميان معرفت و فعل اخلاقي رابطه‌يي دو سويه برقرار ميشود؛ از سويي ايمان انجام فعل اخلاقي را تضمين ميكند و از سوي ديگر، انجام فعل اخلاقي باعث تقويت ايمان ميشود. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24039

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127 A Critical Study of Ḥakīm Sabziwārī’s Readings of the Argument of the Righteous and Later Interpretations of his Views بررسي نقادانة تقريرات حكيم سبزواري از برهان صديقين و برخي برداشتهاي متأخر از آنها2746faحسينعليشيدان‌شيدپژوهشگاه حوزه و دانشگاهمحمدهادي توكليپژوهشگاه حوزه و دانشگاه2020427In an attempt to provide some stronger interpretations of the argument of the righteous which were based on fewer premises, Ḥakīm Sabziwārī presented three main interpretations, two of which can be considered to be among his philosophical innovations. These interpretations attracted great attention from later researchers and inspired some thinkers, such as ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī to present some more advanced interpretations. At the same time, as pioneers, they opened some new horizons before this philosophical discussion and, hence, functioned as turning points in the development of the argument of the righteous. Accordingly, it is necessary to critically examine the mentioned interpretations as well as later thinkers’ interpretations of these interpretations. The present study reports and critically analyzes Sabziwārī’s interpretations and deliberates over the specific points and problems of recent readings of his interpretations.حكيم سبزواري در كوشش براي ارائة تقريرهايي از برهان صديقين كه از تقريرهاي پيشين مستحكمتر و در عين‌حال داراي مقدماتي كمتر باشد، سه تقرير عمده بدست داده كه از اين سه، دو تقرير را ميتوان از نوآوريهاي فلسفي وي بشمار آورد. اين تقريرها ـ كه مورد توجه و تدقيق محققان پس از وي قرار گرفته و الهامبخش كساني چون علامه طباطبايي در ارائة تقريراتي پيشرفته‌تر گرديده ـ در گشودن افقهايي جديد فراروي اين بحث فلسفي پيشرو بوده‌اند و از اين نظر، از نقاط عطف در سير تكاملي برهان صديقين محسوب ميشوند. اين امر، بررسي نقادانة تقريرهاي يادشده و نيز برداشتهايي كه از آنها صورت گرفته را ضروري ميسازد. مقالة حاضر، در اين راستا، به گزارش و تحليل و نقد تقريرهاي سبزواري و تأمل در نكات و اشكالاتي كه در برداشتهاي معاصر از اين تقريرها مطرح شده، پرداخته است. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24036

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127 A Study of the Validity of Gnostic Intuition in the Epistemology of the Transcendent Philosophyبررسي اعتبار شهود عرفاني در معرفت‌شناسي حكمت متعاليه4760faحسين عمادزادهدانشگاه تهران‌مهدي ذاكريدانشگاه تهران2020212One of the most important discussions in epistemology focuses on the origins of knowledge. Many contemporary Western philosophers disapprove of gnostic intuition as a source of knowledge while Mullā Ṣadrā, one of the greatest divine philosophers of the world, believes in the opposite and states that, in addition to rational arguments, religious texts also confirm the validity of this view. He maintains that some philosophical problems are outside the domain of reason and can only be accessed through gnostic intuition. According to the Transcendent Philosophy, gnostic intuition will be realized when there is an ontological connection or unity between the knower and the known, when both of them are immaterial, and when the knower depends on the self. In this paper, the authors initially explain gnostic intuition based on presential knowledge, refer to its specific features, and discuss its difference from introspection. Then, through examining the whatness of gnostic intuition and its different types, they investigate its validity and epistemological values and provide a list of the criteria that Mullā Ṣadrā and the commentators of his works have introduced for identifying valid intuitions. Finally, they examine its validity. يكي از مهمترين مباحث در معرفت‌شناسي، بحث از منابع معرفت است. بسياري از معرفت‌شناسان معاصر در غرب، شهود عرفاني را بعنوان منبع معرفت نميپذيرند اما ملاصدرا از جمله بزرگترين فيلسوفان الهي است كه شهود عرفاني را نيز يكي از منابع معرفتي مهم ميداند و معتقد است علاوه بر دلايل عقلي، متون ديني نيز بر اعتبار اين نظريه دلالت دارند. او برخي مسائل فلسفي را از دسترس عقل خارج دانسته و معتقد است اينگونه مسائل تنها بوسيلة شهود عرفاني قابل دستيابي‌هستند. بر اساس حكمت متعاليه، زماني شهود عرفاني محقق ميشود كه بين عالم و معلوم، اتحاد يا اتصال و پيوستگي وجودي باشد، عالم و معلوم هر دو مجرد باشند و عالم قائم به ذات باشد. در اين مقاله نخست به تبيين شهود عرفاني بر اساس علم حضوري ميپردازيم، ويژگيهاي آن را برميشمريم و تفاوت آن را با درون‌نگري نشان ميدهيم، آنگاه با بررسي چيستي شهود عرفاني و انواع آن، اعتبار و ارزش معرفتي آن را ارزيابي و ملاكهايي را كه ملاصدرا و شارحان وي براي تشخيص شهودهاي معتبر برشمرده‌اند، فهرست ميكنيم و در نهايت، به بررسي حد و حدود اعتبار آن ميپردازيم. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24016

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127 A Critical Study of Mullā Ṣadrā’s Attributing the Madeness of the Concept of Existent to Sayyid Sanadبررسي و نقد اِسناد مجعوليت مفهوم موجود به سيدسند توسط ملاصدرا6172faفاطمهعابدینیدانشگاه اصفهانعلي ارشدرياحيدانشگاه اصفهان0000-0002-6478-88752020112The Problem of making is the topic of some philosophical discussions, and there are three famous views regarding its object. Some thinkers, such as Shaykh Ishrāq and his followers, including ‘Allāmah Dawānī, believe that quiddity is made; some others believe in the madeness of attribution, while another group consider existence to be made, Mullā Ṣadrā rejects the madeness of quiddity and attribution but accepts the madeness of existence. Nevertheless, prior to Mullā Ṣadrā, Sayyid Sanad maintained that it is the “concept of existent” which is made. Mullā Ṣadrā holds that Sayyid Sanad’s intention of the “concept of existent” in the problem of making is concept qua concept rather than a real thing. Therefore, he quotes Sayyid Sanad’s view alongside the three main views regarding the made (as a separate idea) and considers it to be close to his own view. In the same vein, Mullā Ṣadrā’s commentators assert that Sayyid Sanad’s intention of the “concept of existent” was concept qua concept. However, a study of Sayyid Sanad’s original works (manuscripts) reveals that this attribution is not consistent with reality and, by the “concept of existent” in the problem of madeness, Sayyid Sanad meant the same true existence and not concept qua concept. Thus Sayyid Sanad and Mullā Ṣadrā hold the same view in this regard.مسئلة جعل، يكي از مباحث فلسفي است و دربارة متعلق آن (مجعول) سه قول مشهور وجود دارد: برخي معتقدند ماهيت، مجعول است؛ مانند شيخ اشراق و پيروان وي، از جمله علامه دواني. برخي به مجعوليت اتصاف قائلند و برخي نيز وجود را مجعول ميدانند. ملاصدرا مجعوليت ماهيت و اتصاف را رد كرده و وجود را مجعول ميداند. اما پيش از ملاصدرا، سيدسند مجعول را «مفهوم موجود» دانسته است. ملاصدرا مراد سيدسند از «مفهوم موجود» در مسئلة جعل را مفهوم بما هو مفهوم تلقي كرده، نه يك امر حقيقي، بنابرين قول وي را در كنار سه قول مشهور در باب مجعول (بعنوان قولي جداگانه) بيان كرده و آن را نزديك به عقيدة خود ميشمارد. شارحان ملاصدرا نيز بپيروي از وي، مراد سيدسند از «مفهوم موجود» را مفهوم بما هو مفهوم دانسته‌اند، اما مراجعه به اصل (نسخ خطي) آثار سيدسند نشان ميدهد كه اين اسناد با واقعيت تطابق ندارد و مراد او از «مفهوم موجود» در مسئلة مجعوليت، همان وجود حقيقي است نه مفهوم ‌بما‌ هو‌ مفهوم، و از اينرو نظر سيدسند و ملاصدرا تفاوتي ندارند. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23998

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127Views of Sayyid ‘Alī Khān Madanī and Mullā Ṣadrā on Divine Anthropomorphic Attributes Based on Endsديدگاه سيدعلي‌خان مدني و ملاصدرا در تبيين صفات خبرية ‌الهي به اعتبار غايات7386faنرگسطاهریدانشگاه فردوسی مشهدحسن نقی زاده دانشگاه فردوسی مشهدمرتضیایروانی نجفیدانشگاه فردوسی مشهد2020117In spite of the long stay of Sayyid ‘Alī Khān Ṣadr al-Dīn Madanī Shīrāzī (1052-10120 AH) in India and his distance from Shiraz and Isfahan, his kalāmī principles underlying the explanation of God’s anthropomorphic attributes in Rīyāḍ al-sālikīn clearly demonstrate Mullā Ṣadrā’s influence. Nevertheless, despite his agreement with the principles of the Transcendent Philosophy, his method of interpreting divine attributes does not fully conform to the principles of Sadrian philosophy. While clarifying the attribution of a number of anthropomorphic features to God, he adopts an ends-oriented method in order to purify Him from human characteristics. This is because the reasons for the manifestation of some attributes such as mercy and wrath, which are rooted in inner excitement, compassion, and sorrow, are not true about God. In fact, they can only be used for Him based on ends and outcomes. Although he speaks of demonstrating attributes for God without assimilation, this strategy is not consistent with the principles of the Transcendent Philosophy, particularly with gradation of being and distinction of existential levels of God’s attributes from those of human beings as explicitly stated by Mullā Ṣadrā and his fundamental theories. برغم اقامت طولاني سيد‌علي‌خان صدرالدين مدني شيرازي (1120ـ1052) در هند و دوري وي از شيراز و اصفهان، مباني كلامي او در تبيين صفات خبرية خداوند در رياض السالكين، آشكارا نشان از تأثيرپذيري او از ملاصدرا دارد. اما با وجود پذيرش مباني حكمت متعاليه، در تفسير يا تأويل صفات الهي، روش وي با اصول فلسفة صدرايي كاملاً مطابقت ندارد. او در تبيين اتصاف خداوند به صفات انسانگونه، بمنظور تنزه خداوند از ويژگيهاي بشري، روش «اخذ به اعتبار غايات» را برگزيده است، زيرا مبادي و مقدماتِ صفاتي چون رحمت و غضب كه حاكي از هيجان و رقت و تأثر دروني هستند، دربارة خداوند صادق نيست و اين دسته از صفات، تنها به اعتبار غايت و نتيجه بر خداوند اطلاق ميشوند. اگرچه وي از اثبات صفات براي خدا بدون تشبيه سخن ميگويد ولي اين راهكار بتصريح ملاصدرا و بلحاظ مبنايي، با اصول حكمت متعاليه بويژه تشكيك وجود و تفاوت مرتبة وجودي صفات خدا با بشر، سازگاري ندارد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24001

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127An Analytic Study of Mullā Ṣadrā’s Criticisms of Mutikallīmūn’s Views of Man’s Identityبررسي و تحليل نقدهاي ملاصدرا بر ديدگاه متكلمين دربارة هويت انسان87100faسمیهملکیدانشگاه اصفهانسیدمهدیامامی جمعهدانشگاه اصفهاننفيسه اهل‌سرمديدانشگاه اصفهان2020211The Problem of the corporeal nature of what is other than God is of particular importance among Kalāmī theorems and is also among the few discussions about which almost all Kalāmī trends are unanimous. Mutikallīmūn believe that everything other than God, including Man and other existents, are bodily entities and introduce immaterial existents as absolutely perfect and self-sufficient truths. The exoteric, objective, and inclusive Kalāmī view necessitates and confirms the corporeality of Man’s identity and truth. Mullā Ṣadrā was among the thinkers who opposed mutikallīmūn’s corporealist view and tried to present a comprehensive and philosophical interpretation of Man’s reality and identity or an image which could exercise a positive influence on their individual and social life. Following a descriptive and documentary method and content analysis, the present study presents a critical review of Mullā Ṣadrā’s approach to mutikallīmūn’s views and demonstrates that his definition of Man’s identity and existential capacity is completely different from and even in contrast to that of mutikallīmūn. Unlike Mullā Ṣadrā, they consider such elements extremely trivial and limited, which is why their views suffer from several defects and problems.بحث جسم‌انگاري ما سواي خداوند، در ميان آموزه‌هاي كلامي از اهميتي ويژه‌ برخوردار است و از اندك مباحثي است كه تقريباً همة فرقه‌هاي كلامي دربارة آن همنظرند. متكلمان ماسوي‌الله، يعني انسان و ديگر موجودات، را اموري جسماني ميدانند و موجود مجرد را حقيقتي كامل و بينيازِ مطلق معرفي ميكنند. نگاه ظاهرگرايانه، عيني و انضمامي كلامي، جسم‌انگاري هويت و حقيقت انسان را نيز ايجاب و ايجاد مينمايد. ملاصدرا از جمله افرادي است كه با جسم‌انگاري متكلمان مقابله كرده و درصدد است تفسيري فلسفي و جامع از واقعيت و هويت انسان ارائه دهد؛ تصويري كه بتواند در زندگي فردي و اجتماعي او تأثيري مثبت داشته باشد. نوشتار حاضر، از طريق روش اسنادي، تحليل محتوا و توصيف‌گرايانه، به طرح، بررسي و نقد ديدگاههاي متكلمان از منظر ملاصدرا ميپردازد و نشان ميدهد كه تعريف صدرالمتألهين از هويت انسان و ظرفيت وجودي او، با تعريفي كه متكلمان در اينباره ارائه كرده‌اند، بكلي متفاوت و حتي مقابل آن است. متكلمان برخلاف ملاصدرا، هويت و ظرفيت وجودي انسان را بسيار جزئي و محدود شمرده‌اند و بتبع آن دچار مشكلات و محذوريتهاي متعدد شده‌اند. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24015

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127A Review of Love as an Influential Factor in Man’s Godlikeness in Meister Eckhart and Mullā Ṣadrāبازخواني عشق بمثابه مؤلفه‌يي تأثيرگذار در خداگونگي انسان از منظر مايستر اكهارت و ملاصدرا101110faسيدمحمد قادريدانشگاه بین‌المللی امام خمینیاحسانکردی اردکانیدانشگاه اردکان2020126Like Eckhart, Mullā Ṣadrā also emphasizes the element of the lovers becoming similar to the beloved and maintains that divine love is intertwined with the essence of Man’s existence. Here, given the mentioned similarities and relying on a descriptive-analytic method, the authors have tried to clarify the effects of love on Man’s becoming Godlike with reference to the works of Eckhart and Mullā Ṣadrā. Eckhart and Mullā Ṣadrā refer to love as one of the influential factors in Man’s Godlikeness. Eckhart equates the essence of the soul with the Essence of God and concludes that the love of God resides in Man’s essence. By emphasizing these two features of love, that is, monopoly and simulation, he maintains that love of God makes other kinds of love to be forgotten and reduces all of them to itself; in fact, the only existing love is the love of God. He also views love as an internal stimulus which creates a kind of drive and attraction in the spirit which, ultimately, make it restless and compels it to become the same as its beloved.اكهارت و ملاصدرا از عشق بعنوان يكي از مؤلفه‌هاي تأثيرگذار در خداگونگي انسان نام ميبرند. اكهارت ذات نفس را با ذات خداوند يكسان و واحد ميداند و نتيجه ميگيرد كه عشق به خداوند، در ذات انسان نهفته است و با تأكيد بر دو ويژگي عشق، يعني انحصارگرايي و شبيه‌سازي، معتقد است عشق به خدا سبب ميشود ديگر عشقها فراموش شوند و در عشق به خداوند خلاصه گردند؛ تنها عشق موجود، عشق به خداوند است. عشق بمثابه محركي دروني، كشش و جذبه‌يي در روح ايجاد ميكند كه آرام و قرار را از فرد ميگيرد و او را واميدارد تا خود را شبيه معشوق كند. ملاصدرا نيز ‌ـ ‌مانند اكهارت‌ـ بر عنصر شبيه شدن عاشق به معشوق تأكيد ميكند و معتقد است عشق الهي در تار و پود وجود انسان تنيده شده است. در اين مقاله، با توجه به شباهتهاي يادشده، ميكوشيم با استفاده از روش توصيفي ـ تحليلي، تأثيرگذاري عشق در خداگونه شدن انسان را با استناد به آثار اكهارت و ملاصدرا روشن سازيم.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24008

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742612021127A Comparative Study of Mullā Ṣadrā’s and William Craig’s Views of Temporal Origination of the Worldبررسی مقایسه‌یی دیدگاه ملاصدرا و ویلیام کرایگ درباره حدوث زمانی عالم111128faمنيره سيدمظهريدانشگاه آزاد اسلامیعلیرضا اسماعیلیدانشگاه آزاد اسلامی2021127One of the most profound ontological problems which has occupied the minds of thinkers and philosophers is the discussion of origination or eternity of the world. In Islamic tradition, through introducing the theory of trans-substantial motion, Mullā Ṣadrā has tried to portray the renewing origination of the material world in such a way that, while enjoying consistency, it does not contradict any religious teachings. According to Mullā Ṣadrā, renewal is the same as existents’ being, and each renewal is an independent origination which ceaselessly occurs in the essence of existents in the course of time. The chain of events will never stop at a specific point due to the continuity of emanation; therefore, all components of the world are temporally originated. As a result, the world, as a mentally-posited whole, has no independent existence and is temporally originated as well. William Craig, the Christian thinker, has also based his cosmological argument on a new approach to the temporal origination of the world in the contemporary Western philosophical atmosphere. He maintains that the world and all its constituent parts, including time, have been created from nothing at a specific moment on divine free will and, since then, God, who existed prior to the creation of the world in an ethereal state, is now exposed to time because of His true relationship with temporal origination of things. The present study aims to reveal the efficiency of Mullā Ṣadrā’s interpretation of the temporal origination of the world in comparison to Craig’s new approach. The findings of this comparison indicate that Craig’s attempts at presenting this new approach deserve due attention; however, comparing to Mullā Ṣadrā’s view, it not only lacks the necessary consistency but is also in clear contrast to some of the most fundamental religious theorems including the impossibility of attributing change to God’s essence, His eternity, His everlasting simultaneity with the created, and continuity of emanation.يكي از عميقترين مباحث هستي‌شناسي كه از ديرباز معركه آراء انديشمندان و فلاسفه بوده، مسئلة حدوث يا قدم عالم است. در سنت اسلامي، ملاصدرا كوشش نموده با طرح نظرية حركت جوهري، حدوث تجددي عالم ماده را بنحوي بتصوير بكشد كه ضمن برخورداري از انسجام، با هيچيك از آموزه‌هاي ديني در تعارض نباشد. بر اساس ديدگاه وي، تجدد عين هستي موجودات است و هر نو‌شدني، حدوثي مستقل است كه در بستر زمان، بيوقفه در ذات موجودات بوقوع ميپيوندد. سلسلة حوادث بدليل عدم انقطاع فيض، به نقطة معيني نميرسد؛ بدين ترتيب، همة اجزاء عالم، حادث زمانيند. در نتيجه عالم كه بعنوان يك كل اعتباري، وجودي جداگانه از حوادث ندارد نيز حادث زماني خواهد بود. ويليام كريگ، متفكر ديندار مسيحي، در فضاي فكري معاصر غرب، نيز برهان كيهان‌شناختي كلامي خود را بر مبناي رويكرد جديدي از حدوث زماني عالم ارائه كرده است. او معتقد است عالم با همة اجزائش، از جمله زمان، در لحظه‌يي خاص، با ارادة آزاد الهي، از عدم خلق شده و از آن پس، خداوند كه قبل از آغاز خلقت در موقعيتي فرازماني قرار داشت، بدليل نسبت واقعي خود با حوادث زماني، در معرض زمان قرار گرفته است. مسئلة اصلي پژوهش حاضر اينست كه كارآمدي تقرير ملاصدرا از حدوث زماني عالم را در مقايسه با تلقي جديد كريگ، نشان دهد. رهيافتهاي بدست آمده از مقايسة اين دو ديدگاه نشان ميدهد كه كوشش كريگ براي ارائة اين رويكرد جديد، گرچه در جاي خود درخور توجه است اما در مقايسه با ديدگاه ملاصدرا نه‌تنها داراي انسجام لازم نيست بلكه آشكارا با مبناييترين آموزه‌هاي ديني ـ از جمله عدم اتصاف ذات خداوند به تغيير، ازليت خداوند، معيت قيومية خداوند با مخلوقات و دوام فيض ـ تعارض دارد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24127