مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621سرمقاله110faآیت‌الله سیدمحمدخامنه‌ایبنیاد حکمت اسلامی صدرا2017313در اين چند سال اخير دربارة رشد منفي علوم و نزول كشور در جدول پيشرفتهاي علمي جهاني، مطالب بسيار و آمارهاي متفاوتي در رسانه‌ها بيان شده‌ است كه مانند همة پديده‌ها و رويدادهاي اجتماعي بايد بدقت بررسي و تحليل شود و عوامل اين نزول و سقوط، چه عوامل اتفاقي و چه عوامل عمدي و اختياري، تحت مطالعه قرار گيرد. در يك بررسي اجمالي ميتوان براحتي به اين نتيجه رسيد كه علت يا علل اين سقوط و نزول، اتفاقي يا بسبب قصور يا نبود انگيزه و همت دانشمندان ما نيست و عزم ملي دانشمندان و چراغ دانش‌افروزان جامعة انقلا‌بي اسلا‌مي ايران بهيچوجه نقصان نپذيرفته و همچنان در اوج قدرت خود باقي است و بايد اسباب و علل آنرا در عوامل اختياري و سوء كردار عمدي آنان يافت؛ چه عوامل داخلي و نفوذي و چه عوامل ديگر خارجي. از روزي كه انقلا‌ب اسلا‌مي ايران پيروز شد و در مدت اندكي، نظامي مستحكم و استوار ـ داراي فرهنگ خاص انساني و ايدئولوژي و جهانبيني الهي و طرح و نقشة ايجاد تمدني بشري براي خود و بشر‌ـ به عرصة وجود آمد و به جريان ضدبشري استكبار و جهانخوار طعنه زد، توطئه و عمليات تخريب و جنگ ظاهري و پنهاني آغاز شد؛ انواع شورشها، كودتاها و اقدامات براندازي ظاهري در طول مدت سه تا چهار دهه بعمل آمد كه بارادة الهي شكست خورد. اما از همان روزهاي اول، اقدامات تخريبي ديگري پنهاني نيز پا گرفت و دنبال شد كه مهمترين آنها تخريب اقتصاد كشور و تضعيف بنيانهاي علمي، اعتقادهاي ديني و فلسفي بود. حمله به اقتصاد و زيرساختهاي اقتصادي و شتاب بخشيدن به تورم همراه و همگام با ركورد، بمنظور به فقرمادي كشاندن ملت و كشيدن آنها به زاري و ذلت تا آنكه مردم در فشارهاي روحي در عرصة اقتصاد نابود شده و دست از عقيده و حمايت خود از اسلا‌م و نظام اسلا‌مي بردارند و بدنبال دفاع از آن نباشند و عرصة جامعه را از انبوه طرفداران از جان گذشته خالي كنند تا دشمن با يك يا دو تك ديگر و فتنه و آشوبي ساختگي، كار نظام را بخيال خود يكسره كند! با وجود اهميت اين بخش از نقشة تهاجم به ملت و نظام، اما طرح تخريب دشمنان در زمينه‌هاي فرهنگي بمراتب جايگاه مؤثرتر و مهمتري دارد؛ چون نه به نيازهاي مادي ملت بلكه مستقيم به هويت فرد ايراني و خود انساني آنها ضربه ميزند و مردم را از خودي خويش و ملت خود جدا مينمايد و در بحران بيهويتي، آنان را به بردگي بيگانگان ميگيرد و افرادي ميسازد كه در خاك خود زندگي ميكنند و نان خود را ميخورند ولي عامل دشمنند و به ملت و كشور خود خيانت ميكنند! اين حمله و هجمه به فرهنگ، از دبستان و دبيرستان آغاز و در دانشگاهها و حتي مراكز پژوهشي بطور مختلف متجلي شده است و اگر در مراكز فرهنگي قادر به نصب افراد نفوذي خود نبودند، آنرا با فشار اقتصادي و بستن راه درآمدها و كمكهاي عمومي به تعطيل يا تعليق كشاندند. در اين ميان، حكمت و فلسفه از همه مظلومتر بوده و دشمن ـ كه سياستهاي خود را بر پاية اصول فلسفي اما شيطاني خود تنظيم و اجرا ميكند‌ـ مستقيماً و آگاهانه،‌‌ فلسفة اسلا‌مي و سياست آگاهانة آنرا هدف قرار داد و بقول پزشك ظريفي، زرنگترين ويروسها، مغز را نشانه ميروند و از اين راه همة ساختار بدن تخريب ميشود. دشمن كه براي اجراي سياستهاي خود پشتوانه‌يي از فلسفه‌هاي ضدبشري خويش دارد، اما در جوامعي مانند جامعة انقلا‌بي ما، چنين تبليغ (و عمل) ميكند كه رابطة سياست و فرهنگ انقلا‌بي ايران را از عقلا‌نيت و انديشة فلسفي و قرآني و اسلا‌مي ـ كه نيروي متفكر ماست‌ـ دور سازد تا بتواند انديشه‌هاي براندازي خود را به اجرا و عمل بگذارد و براي اين كار، كمر همت شيطاني خود را بر تضعيف و تعليق و تعطيل كانونهاي حكمت و فلسفه و عقل و عقلا‌نيت قرآني بسته است و بدتر آنكه چاره‌گري آشنا نيز نيست تا در فكر چاره باشد و همچنان سنگ بسته و سگ گشاده! http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23645

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621Hakim Sahba’s Innovative Interpretation of Ibn Arabi’s View of the Seal of Sainthoodتقرير ابداعي حكيم صهبا از ديدگاه ابن عربي دربارة ختم ولايت110faحسين کلباسی اشتریدانشگاه علامه طباطبايي2017313There are some disagreements among the commentators of Ibn Arabi’s works regarding his idea of the seal of saints, and various interpretations have been put forward in this respect. The reason for this variety is that he has introduced different people as the seal of sainthood. Among his commentators, only Aqa Mohammad Reza Ghomshei (known as Hakim Sahba, 1234-1306 AH), the theologian philosopher, has succeeded in presenting a reading of Ibn Arabi’s idea of the problem of the seal of sainthood based on an innovative interpretive plan while using a new way of expressing the problem. This interpretation clearly reveals who and what the seal of sainthood is. Hakim Sahba believes that Ibn Arabi considered various applications for the seal of sainthood, and wherever he introduced a specific person as the seal of sainthood, he had a particular application in mind. In Hakim Sahba’s view, Ibn Arabi considered two applications for the seal of sainthood and divided each into two types which are against each other. In the first application, he divided sainthood into absolute and limited ones, and in the second application into general and particular ones. Then he introduced a seal of sainthood for each of these types. By limited, he meant being limited to a name and a limit and, by absolute, he meant being free from any kind of limitation so that the saint would be inclusive of all names, attributes, and essential epiphanies. General sainthood is for all believers; however, particular sainthood is exclusively for Prophet Muhammed (s) and his heirs.در اين مسئلة مهم كه مراد ابن عربي از خاتم الاوليا چيست و شخص خاتم الاوليا چه كسي است، ميان شارحان آثار وي اختلاف نظر وجود داشته و تقريرهاي گوناگوني از آن عرضه شده است. اين گوناگوني بدين دليل است كه وي در آثار خويش، مصداقاً افراد مختلفي را بعنوان خاتم ولايت معرفي نموده است. در ميان شارحان ابن عربي، تنها، حكيم متأله آقا محمدرضا قمشه‌اي (مشهور به حكيم صهبا 1306-1234ق) توانسته است با طرح تقريري ابتكاري و بياني نوآورانه، ارائه‌دهندة نوعي خوانش از ديدگاه ابن عربي در موضوع ختم ولايت باشد كه در آن مراد ابن عربي از چيستي و كيستي خاتم ولايت بخوبي تبيين شده است. حكيم صهبا معتقد است شيخ اكبر براي خاتم ولايت اطلاقهاي گوناگوني را لحاظ نموده و هرجا كه شخص خاصي را بعنوان خاتم ولايت معرفي نموده، اطلاق خاصي را در نظر داشته است. از ديدگاه وي، ابن عربي براي خاتم ولايت دو اطلاق در نظر گرفته و هر كدام را نيز به دو قسم كه در مقابل يكديگر قرار دارند، تقسيم ميكند؛ به اين صورت كه در اطلاق اول ولايت به مطلقه و مقيده و در اطلاق دوم به عامه و خاصه تقسيم ميشود و براي هر يك از اين اقسام خاتمي معرفي شده است. مراد از مقيده، مقيد بودن به اسمي از اسما و حدي از حدود بوده و مقصود از مطلقه، مطلق بودن از حدود و بري بودن آن از قيود است، بگونه‌يي كه جامع تمام اسما و صفات و واجد تمام تجليات ذاتي باشد. ولايت عامه مخصوص تمامي مؤمنين بوده اما ولايت خاصه تنها‌ ‌مختص به وجود حضرت محمد (ص) بالاصاله و محمدين و ورثة او بتبع ايشان ميباشد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23646

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621Methods of Reviving Morality in Society in Mulla Sadraراهكارهاي احياي اخلاق در جامعه‌ از ديدگاه صدرالمتألهين110faعلي ارشدرياحيدانشگاه اصفهان0000-0002-6478-8875سيدمهران طباطباييدانشگاه اصفهان2017313A study of the methods of reviving morality in societies which are dominated by moral vices or are distancing themselves from the divine moral virtues could play a significant role in their survival. Given the inappropriate social and political conditions of his time during the Safavid era, Mulla Sadra criticized the social atmosphere of that time and explained the various factors that might lead to the realization of utopia. In this paper, the writers have tried to introduce some strategies that can be used to lead the society towards utopia. Some of them have been directly mentioned by Mulla Sadra, and some have been inferred from the fundamental principles of the Transcendent Philosophy, as follows: 1. Correcting religious beliefs and observing religious laws; 2. Paying simultaneous attention to jurisprudence, wisdom, and gnosis as the bases of religion; 3. Subordinating politics to religion; 4. Spreading the culture of devotion, altruism, and love of human beings; 5. Disseminating exact and subtle sciences in society; 6. Having jurists, philosophers, and gnostics pay attention to their political and social duties; 7. Avoiding superficiality, petrification, and shallowness on the part of the public, philosophers, and gnostics, and 8. Demolishing the idols worshipped by ignorant people (these idols include pseudo-gnostics, pseudo- philosophers, pseudo-jurists, and deceptive politicians). بررسي راهكارهاي احياي اخلاق در جوامعي كه رذالتهاي اخلاقي بر آنها حكمفرما شده است يا در مسير انفكاك از ارزشهاي اخلاق الهي قرار گرفته‌اند، ميتواند نقشي تعيين كننده در ادامة حيات اين جوامع داشته باشد. صدرالمتألهين، با نظر به اوضاع و شرايط نامناسب اجتماعي و سياسي زمانة خود در حكومت صفويه به نقد حوزة اجتماعي و تبيين عوامل مختلف در تحقق مدينة فاضله پرداخته است. با توجه به مباني حكمت متعاليه ميتوان برخي از راهكارهاي احياي اخلاق در جامعه مدني را استنباط نمود. موارد زير از جملة اين راهكارها است كه يا ملاصدرا مستقيماً به آنها اشاره كرده است يا از مباني حكمت صدرايي قابل استنباط است و بوسيلة آنها ميتوان جامعه را بسمت مدينة فاضله سوق داد: 1. تصحيح اعتقادات و التزام به احكام شرع 2. توجه همزمان به فقه، حكمت و عرفان بعنوان مباني دين3. تبعيت سياست از شريعت 4. ترويج فرهنگ مهرورزي، نوع‌دوستي و عشق به همنوع 5. ترويج صنايع و علوم دقيقه و لطيفه در جامعه 6. توجه فقها، حكما و عرفا به وظايف سياسي و اجتماعيشان 7. پرهيز از ظاهربيني، قشرينگري و بيبصيرتي مردم، فقها، حكما و عرفا 8. شكستن بتهاي جاهلي كه همان شخصيتهاي عارف‌نما، حكيم‌نما، فقيه‌نما و سياستبازان عرصة اجتماعيند. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23647

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621 Principiality of Existence and Change in the Logic of Definition «اصالت وجود» و تحول در منطق تعريف110faموسي ملايريدانشگاه آزاد اسلامی2017313One of the main concerns of Aristotelian logic is to find a way for defining quiddities in order to attain a conceptual knowledge of them. Aristotle founded his system of logic of definition in harmony with his own worldview. In this system, true definitions were divided into term and description. After Aristotle, the logic of definition was accepted by philosophers and logicians in its same primary form for a long period. Muslim Peripatetics followed almost the same trend until, in the course of the development of philosophy in the Islamic world, Mulla Sadra established the School of the Transcendent Philosophy through explaining and demonstrating the principiality of existence as well as developing some other ontological principles. One of the specific features of the Transcendent Philosophy was to harshly challenge the ontological bases of the logic of definition. Based on the theory of the principiality of existence, quiddities which, according to early philosophers, represent the objective reality of things, are reduced to mental concepts, and existence, which is the objective reality of things, cannot be perceived unless through direct observation. On the other hand, in this system, differentia, which is the basis of each quiddity and is considered to be the whole truth and actuality of each object, is not a quiddative thing and cannot be known through quiddative concepts. In this way, the basis of the five universals as the underlying foundation of the logic of definition became unstable. Following such changes, we expect to witness a fundamental review of Aristotelian logic and, particularly, of the concept of definition therein. The outcome of this overall change would be nothing but attaching more importance to the conceptual definition of truths, which is one of the significant consequences of the theory of the principiality of existence. يكي از دغدغه‌هاي اصلي منطق ارسطويي، يافتن راهي براي تعريف ماهيات بمنظور دست يافتن به شناخت تصوري آنهاست. ارسطو نظام منطق تعريف را متناسب با جهانشناسي خود بنا نهاد. در اين نظام، تعاريف حقيقي به حد و رسم تقسيم ميشدند. پس از ارسطو، منطق تعريف قرنها به همان شاكلة اوليه مورد قبول حكيمان و اهل منطق بود. مشائيان مسلمان نيز كمابيش بر همان مسير ميرفتند تا اينكه در سير تكاملي فلسفه در جهان اسلام، ملاصدرا با تبيين اصالت وجود و اثبات آن و نيز تأسيس چند اصل وجودشناختي ديگر، دستگاه فلسفي حكمت متعاليه را بنا نهاد. از جمله مختصات حكمت متعاليه آنست كه مبانيِ وجودشناختي منطق تعريف را بشدت به چالش كشيد. با اصالت يافتن وجود، ماهيات ـ كه از نظر پيشينيان مبين حقايق عيني اشيا بودندـ به مفاهيم ذهني تنزل پيدا ميكنند و وجود كه حقيقت عيني هر شيء است، جز با مشاهده قابل دريافت نيست. از طرفي، در اين نظام، فصل كه قوام هر ماهيت به آنست و تمامِ حقيقت و فعليت شيء شمرده ميشود، امري ماهوي نيست و با مفاهيم ماهوي شناخته نميشود. بدين ترتيب، بنيان كليات خمس بعنوان زير بناي منطق تعريف متزلزل گرديد. بدنبال اين تحولات، بايد شاهد بازنگري بنيادين در منطق ارسطويي و مشخصاً باب تعريف آن باشيم. حاصلِ اين تحولِ بنيادين، چيزي جز اهميت يافتن تعاريف مفهوميِ حقايق نخواهد بود كه اين از نتايج مهم اصالت وجود ميباشد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23648

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621A Study of the Problem of Ontological Indigence in the Transcendent Philosophy بررسي مسئلة فقر وجودي در حكمت متعاليه110faسيدحميدطالب‌زادهدانشگاه تهران مرضيه افراسيابيدانشگاه تهران 2017313This paper examines the problem of ontological indigence given its conceptual development from the earliest stages of the formation of Islamic philosophy to the time of Mulla Sadra. In doing so, the writers have tried to study some traces of this discussion in pre-Sadrian philosophy in addition to explaining Mulla Sadra’s intended meaning of the essential indigence of beings. To this end, they have initially explained some of the related points by highlighting certain hints to this discussion in the words of certain prominent pre-Sadrian philosophers such as Farabi, Ibn Sina, and Suhrawardi in their treatment of such problems as the criterion of the dependence of the effect on the cause and the continuity of this dependence. Finally, the authors have dealt with Mulla Sadra’s view of this problem, its consequences and concomitants in Sadrian philosophy, and its distinctions from similar discussions in pre-Sadrian philosophy. The main objective here is not only to unfold the development of the discussion of ontological indigence but also to pay attention to the changes in this regard in the light of Sadrian philosophy. In this way, the writers hope to demonstrate the significance and supreme place of this problem in the Transcendent Philosophy more than ever before.در اين مقاله، مسئلة فقر وجودي با توجه به سير مفهومي آن از آغازين مراحل شكلگيري فلسفة‌اسلا‌مي تا زمان صدرالمتألهين مورد بررسي قرار گرفته و در اين راستا تلا‌ش شده علا‌وه بر تبيين معناي موردنظر صدرالمتألهين از فقر ذاتي موجودات، نشانه‌هايي از اين بحث كه در فلسفة پيش صدرايي نيز مطرح شده مورد بررسي قرار گيرد. از اينرو ابتدا با برجسته كردن برخي اشارات در كلا‌م فيلسوفان بزرگ پيش از ملا‌صدرا همچون فارابي، ابن‌سينا و سهروردي در مباحثي همچون مناط نياز معلول به علت و دوام احتياج معلول به علت، تلا‌ش شده تا نكات مرتبط با اين بحث استخراج شود و در نهايت به بيان ديدگاه ملا‌صدرا در خصوص اين بحث و نتايج و لوازم آن در فلسفة صدرايي و تمايز آن با فلسفة پيش‌صدرايي پرداخته شده است. بنابرين هدف اينست كه هم سير بحث نشان داده شود و هم تحولي كه با فلسفة صدرايي در اينباره اتفاق افتاده مورد توجه قرار گيرد و بدين ترتيب اهميت و جايگاه والا‌ي اين مسئله در نظام فلسفي حكمت متعاليه بيش از پيش آشكار گردد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23649

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621Khoonaji’s most Important Logical Innovations and Abhari’s Role in their Developmentمهمترين نوآوريهاي منطقي خونَجي و نقش ابهري در بسط و گسترش آنها110faاکبر فایدئیدانشگاه شهيد مدني آذربايجان كامران قيوم‌زادهدانشگاه شهيد مدني آذربايجان 2017313The roles of Khoonaji and Abhari in the development and growth of Sinan logic in the seventh century (AH) are undeniable. In addition to expanding and disseminating some of Ibn Sina’s innovations and modifying some of Fakhr al-Din Razi’s creative logical ideas, they had their own logical innovations in this respect. From among them, reference can be made to dividing the categorical defined proposition into four absolute factual, absolute external, factual-subject, and actual-subject propositions; adding the mental proposition to the binary division of the categorical quantified proposition into factual and external types; distinguishing the negative inverse conversion proposition from the positive one; discovering the physical proposition and separating it from the indefinite and singular propositions; discovering the reflection of the particular negative proposition on peculiar propositions, providing a detailed discussion of the conditions and the validity judgment of the fourth form in mingled propositions and adding three modes to its conclusive modes in compound modal propositions. This paper intends to explain and investigate such innovations.نقش خونَجي و ابهري در تحول و رشد منطق سينوي، در قرن هفتم هجري، انكارناپذير است. آنها افزون بر بسط و گسترش برخي از نوآوريهاي ابن‌سينا، و جرح و تعديل در برخي از افكار فخر رازي، از ابتكارات منطقي خاصي برخوردار بوده‌اند. از جمله اين ابتكارات ميتوان اين موارد را بر شمرد: تقسيم قضية حملية محصوره به چهار نوع حقيقية مطلقه، خارجية مطلقه، حقيقي الموضوع و خارجي الموضوع؛ افزودن قضية ذهنيه بر تقسيم ثنايي حملية مسوره به حقيقيه و خارجيه؛ تفكيك عكس نقيض مخالف از عكس نقيض موافق؛ كشف قضية طبيعيه و خارج ساختن آن از مهمله و شخصيه‌انگاري؛ كشف انعكاس سالبة جزئيه در خاصتين؛ بحث مستوفي در شرايط و حكم انتاج شكل چهارم در مختلطات و افزودن سه ضرب بر ضروب منتج آن در موجهات مركبه. در اين نوشتار هدف اينست كه به تبيين و بررسي موارد مذكور بپردازيم.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23650

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621Man’s Freedom and Divine Servitude in the Transcendent Philosophy حريت انساني و عبوديت الهي در حكمت متعاليه110faمهدي نجفي افرادانشگاه آزاد اسلامی2017313Similar to other Islamic philosophers, Mulla Sadra views Man in the middle of the origin and the return. Accordingly, he speaks about the quality of their origination and return towards the Origin of all origins. Given his own particular philosophical principles, such as the principiality, gradation, simplicity, and the trans-substantial motion of existence, he studies Man on the path of being and maintains that, as wayfarers of the path of existence, they travel from existence in existence, with existence, and towards existence. In this approach, human freedom, as a soulis habitus and moral virtue, has an ontological meaning that can be perceived in the light of theoretical and practical types of wisdom. According to Mulla Sadra, this level of existence can be attained by those human beings who, firstly, manage to develop a correct knowledge of existence and their own ontological truth from the viewpoint of theoretical wisdom and prepare their souls for receiving and observing true teachings from the supreme origins. Secondly, from the view point of practical wisdom, through having their rational faculty dominate their faculties of appetite and anger, they need to establish a balance in satisfying the demands of these faculties. A divine philosopher is the same true believer who has succeeded in attaining the end of theoretical wisdom, that is, the light and end of practical wisdom or the same open-mindedness. Freedom, which means liberation from all limitations, becomes manifest in its supreme meaning, that is, the same divine servitude that equals desiring and paying attention to the Absolute in a way that the wayfarer is freed from the ties of what is other than the Truth and is mortalized in the Truth.صدرالمتألهين ـ ‌همانند ساير حكماي اسلامي‌ـ انسان را در ميانة مبدا و معاد نگريسته‌ است، از اينرو در نحوة پيدايش اوليه، در كيفيت سير وجودي و در بازگشت او بسوي مبدا المبادي سخن‌گفته‌ است. وي با توجه به مباني خاص حكمي خود همچون اصالت، تشكيك، بساطت و حركت جوهري وجود، انسان را در گذرگاه هستي ديده است كه سير وي ـ بعنوان سالك طريق وجودـ ‌از وجود، در وجود با وجود و بسوي وجود است. در اين نحو نگرش، حريت انساني بعنوان يك ملكة نفساني و فضيلت اخلاقي، معنايي وجودشناسانه دارد كه در پرتو حكمت نظري و عملي دستيافتني است. از منظر ملاصدرا اين مرتبه از وجود براي انساني متجلي ميشود كه توانسته باشد اولاً در بعد حكمت نظري، به شناخت صحيح نسبت به وجود و حقيقت وجودي خويش دست يافته باشد و نفس خود را مستعد دريافت و مشاهدة معارف حقه از مبادي عاليه گرداند؛ ثانياً در بعد حكمت عملي، با استيلاي قوة عاقله بر قوة شهويه و غضبيه، تعادل را در ارضاي خواهشهاي اين قوا ايجاد نمايد. حكيم الهي، همان مؤمن حقيقي است كه توانسته به غايت حكمت نظري يعني نور و غايت حكمت عملي يعني سعة صدر دست يابد. حريت كه بمعناي رهايي از قيود است، در معناي عالي خود ـيعني همان عبوديت الهي كه گرايش و توجه بسوي مطلق است ـ متجلي ميگردد، بگونه‌يي كه سالك از بند رقيت هر آنچه غير حق است، آزاد و خود را در حق فاني ميسازد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23651

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742142016621A Comparative Study of Practical Faculty and Emotional Intelligence بررسي تطبيقي قوة عملي و هوش هيجاني110faنجف يزدانيدانشگاه ميبدروح اللهرازینیدانشگاه امام صادق2017313A theme which is commonly discussed in philosophical psychology and modern psychology is attaining the knowledge of the various dimensions of human existence through different methods. One of these dimensions is the non-cognitive dimension of human beings, which has been mentioned in philosophical psychology in the discussion of practical faculty. Today, it has attracted the attention of psychologists under the title of emotional intelligence (EI) or emotional quotient (EQ). Some philosophers advocate a cognitive approach and some a non-cognitive one to this faculty. Still, some of them basically deny the existence of an independent practical faculty. Among the interpretations provided for Man’s practical faculty, the non-cognitive interpretation seems to be the correct one. In psychology, too, some capacity-based, non-cognitive, and competency-based models have been developed for EQ. From among them, the second and third models are more consistent with the selected interpretation of practical faculty in philosophy. The non-cognitive dimensions of human beings affect many human acts, and even their epistemological dimensions are sometimes influenced by their non-ideological aspects. Therefore, it is of great importance to study modern psychologists’ views of EQ and compare them with old psychological discussions of practical faculty. By comparing the views regarding this dimension in the two realms of modern psychology and philosophical psychology, this paper demonstrates that one of the important dimensions of Man’s development is the non-cognitive one, attaining a thorough knowledge of which can provide us with a more complete knowledge of human beings. يكي از موضوعات مشترك ميان علم‌النفس فلسفي و روانشناسي جديد، شناخت ابعاد و ساحتهاي وجود انسان با روشهاي مختلف است. يكي از اين ساحتها، بعد غيرشناختي انسان است كه در علم‌النفس فلسفي حكيمان در بحث قوة عملي به آن اشاراتي شده و امروزه ذيل عنوان هوش هيجاني مورد توجه روانشناسان قرار گرفته است. در فلسفه، برخي رويكرد شناختي و برخي رويكرد غيرشناختي به قوة عملي دارند و برخي اساساً وجود قوه‌يي جداگانه را انكار كرده‌اند. از بين تفسيرهاي بيان شده براي قوة عملي در انسان، تفسير غيرشناختي آن، ديدگاه صحيحي بنظر ميرسد. در روانشناسي نيز مدلهاي مبتني بر توانايي، مدلهاي غيرشناختي و مدلهاي مبتني بر شايستگي براي هوش هيجاني ذكر شده است كه از اين ميان، مدل دوم و سوم با تفسير برگزيده در مورد قوة عملي در فلسفه سازگارتر است. از آنجا كه ابعاد غيرشناختي انسان در بسياري از افعال انساني مؤثر بوده و حتي گاه ابعاد معرفتي نيز متأثر از جنبه‌‌‌هاي غيرعقيدتي انسان است، بررسي و مقايسة نگاه روانشناسان جديد تحت عنوان هوش هيجاني با بحثهاي علم النفس قديم تحت عنوان قوة عملي اهميت مي‌يابد. اين نوشتار با مقايسه اين بعد در دو قلمروي روانشناسي جديد و علم النفس فلسفي نشان ‌‌‌‌ميدهد يكي از ابعاد مهم در جهت تكامل انسان، بعد غيرشناختي است و با شناخت آن ميتوان به معرفت كاملتري از انسان دست يافت.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23652