مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108Editor Notesسرمقاله1112fa آیتالله سیدمحمدخامنهایبنیاد حکمت اسلامی صدرا2022108انسان در زندگي اجتماعي و فردي خود همواره بدنبال شناخت «ارزشها» و معيار «ارزش» ميباشد تا «فيالمثل» طلا را از مس بشناسد و سفيهانه، لعل و گوهر را با خرمهره بدل نكند. اين توجه به ارزش اشياء گرچه يك ميل فطري و طبيعي است ولي گاهي حس فطري انسان در تشخيص اشتباه ميكند و چيزهاي فاقد «ارزش واقعي» را با ارزش ميگيرد؛ همانطوركه كودك بحكم غريزه بدنبال يافتن خوراكي است، اما گاهي ممكن است باشتباه هرچيز مضر را به دهان بگذارد.
در جوامع بشري اين اشتباه در موضوع و تصور برخي امور فاقد ارزش واقعي بعنوان اموري ارزشمند، فراوان ديده ميشود. سبب اين شكست بشر در رسيدن به «ارزشهاي واقعي»، نشناختن و نداشتن «معيار ارزش» واقعي است. ارزش، هنگامي واقعي و مفيد و بدون خسارت است كه با حقايق واقعي يعني نظام طبيعي آفرينش، منطبق باشد، و عقلانيت و شرع و عرف عقلا هم آنرا تأييد كند؛ هرآنچه با اين معيار و شاخص منطبق نباشد زيانآور است و خسارت ببار ميآورد. متأسفانه در تحليل رفتارهاي اجتماعي ملتها اين اشتباه و اين خسارتها ديده ميشود، جايي كه جهالت و هوسهاي خام يا تقليد كوركورانه از گروهي ديگر، بجاي شاخص ارزش واقعي مينشيند و بصورت عرف و عادت غلط در جامعه ميماند.
مدتي است بحث رسانهها بر سر «تبعيض ناروايي» است كه دولت يا برخي تشكيلات رسمي كشور، بصورت بذل اسرافآميز بيتالمال به فوتبال حرفهيي يا ملي روا ميدارد. ما بارها در همين صفحه به آن پرداخته بوديم، و اخيراً نيز بوسيلة يكي از دلسوزان انقلاب و نظام اسلامي واقعي بيان شد. اين «تبعيض» از آنرو «ناروا» است كه در مقايسه با نياز شديد امور علمي و مراكز تحقيقي فلسفي، و خدماتي مانند آن، بويژه در حوزه و دانشگاه، با اين ورزش و اين ميراث غربي گاه مضر فرهنگي و اخلاقي، ديده ميشود كه سهم نهادها و بنيادهاي مفيد كشور بسيار كمتر است يا حتي به برخي از بنيادهاي آزاد پژوهشي بودجهيي داده نميشود.
بديهي است كه هرگونه كوتاهي در كمك شايسته به اينگونه مؤسسات و مراكز، بنفع دشمنان نظام و برابر سياستهاي ضدفرهنگي و ضدعلمي آنان بر ضد كشور است، كه در چهار دهه اين انقلاب اسلامي مستمراً در اجراي آن كوشا بودهاند.
بايد دانست كه نبود ارزش واقعي در يك ورزش تشريفاتي بيفايده و گاهي مضر، هيچ ربطي به ورزشكاران و اصل ورزش ندارد و طرح و بحث شخصيت ورزشكاران در اين عرصه، بكلي غلط و بيربط به اصل مسئله و نوعي مغالطه است. بيشتر قهرمانان كشور بويژه رشتههاي ايرانيالاصل، جواناني محترم ميباشند، اما فوتبال اين ورزش پرهزينه و بيسود كه حتي در جهان نتوانسته جايگاهي بدست آورد، در مقايسه با نهادهاي علمي جامعهساز ـكه با معرفت و تربيت روحي و شخصيتسازي و رشد انديشه و فرهنگ انسان مرتبط استـ در خور اينهمه هزينه و اسراف و تبذير از كيسه ملت فقير ما نيست و با مصالح ملي نيز ناسازگار است و عقل و منطق و شرع آنرا نهي ميكند.
انسان در زندگي اجتماعي و فردي خود همواره بدنبال شناخت «ارزشها» و معيار «ارزش» ميباشد تا «فيالمثل» طلا را از مس بشناسد و سفيهانه، لعل و گوهر را با خرمهره بدل نكند. اين توجه به ارزش اشياء گرچه يك ميل فطري و طبيعي است ولي گاهي حس فطري انسان در تشخيص اشتباه ميكند و چيزهاي فاقد «ارزش واقعي» را با ارزش ميگيرد؛ همانطوركه كودك بحكم غريزه بدنبال يافتن خوراكي است، اما گاهي ممكن است باشتباه هرچيز مضر را به دهان بگذارد.
در جوامع بشري اين اشتباه در موضوع و تصور برخي امور فاقد ارزش واقعي بعنوان اموري ارزشمند، فراوان ديده ميشود. سبب اين شكست بشر در رسيدن به «ارزشهاي واقعي»، نشناختن و نداشتن «معيار ارزش» واقعي است. ارزش، هنگامي واقعي و مفيد و بدون خسارت است كه با حقايق واقعي يعني نظام طبيعي آفرينش، منطبق باشد، و عقلانيت و شرع و عرف عقلا هم آنرا تأييد كند؛ هرآنچه با اين معيار و شاخص منطبق نباشد زيانآور است و خسارت ببار ميآورد. متأسفانه در تحليل رفتارهاي اجتماعي ملتها اين اشتباه و اين خسارتها ديده ميشود، جايي كه جهالت و هوسهاي خام يا تقليد كوركورانه از گروهي ديگر، بجاي شاخص ارزش واقعي مينشيند و بصورت عرف و عادت غلط در جامعه ميماند.
مدتي است بحث رسانهها بر سر «تبعيض ناروايي» است كه دولت يا برخي تشكيلات رسمي كشور، بصورت بذل اسرافآميز بيتالمال به فوتبال حرفهيي يا ملي روا ميدارد. ما بارها در همين صفحه به آن پرداخته بوديم، و اخيراً نيز بوسيلة يكي از دلسوزان انقلاب و نظام اسلامي واقعي بيان شد. اين «تبعيض» از آنرو «ناروا» است كه در مقايسه با نياز شديد امور علمي و مراكز تحقيقي فلسفي، و خدماتي مانند آن، بويژه در حوزه و دانشگاه، با اين ورزش و اين ميراث غربي گاه مضر فرهنگي و اخلاقي، ديده ميشود كه سهم نهادها و بنيادهاي مفيد كشور بسيار كمتر است يا حتي به برخي از بنيادهاي آزاد پژوهشي بودجهيي داده نميشود.
بديهي است كه هرگونه كوتاهي در كمك شايسته به اينگونه مؤسسات و مراكز، بنفع دشمنان نظام و برابر سياستهاي ضدفرهنگي و ضدعلمي آنان بر ضد كشور است، كه در چهار دهه اين انقلاب اسلامي مستمراً در اجراي آن كوشا بودهاند.
بايد دانست كه نبود ارزش واقعي در يك ورزش تشريفاتي بيفايده و گاهي مضر، هيچ ربطي به ورزشكاران و اصل ورزش ندارد و طرح و بحث شخصيت ورزشكاران در اين عرصه، بكلي غلط و بيربط به اصل مسئله و نوعي مغالطه است. بيشتر قهرمانان كشور بويژه رشتههاي ايرانيالاصل، جواناني محترم ميباشند، اما فوتبال اين ورزش پرهزينه و بيسود كه حتي در جهان نتوانسته جايگاهي بدست آورد، در مقايسه با نهادهاي علمي جامعهساز ـكه با معرفت و تربيت روحي و شخصيتسازي و رشد انديشه و فرهنگ انسان مرتبط استـ در خور اينهمه هزينه و اسراف و تبذير از كيسه ملت فقير ما نيست و با مصالح ملي نيز ناسازگار است و عقل و منطق و شرع آنرا نهي ميكند.
http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/39584مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108 A Study of the Role of Qur’anic Teachings in Philosophical Theology بررسي نقش آموزههاي قرآنكريم در ساحت خداشناسي فلسفي1326faعلیرضا اسعدیاستادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران000000030176681X 202167Some opponents of philosophy and many Orientalists believe that Islamic Philosophy simply repeats the words and views of Greek philosophers and is not only totally far from Islamic teachings but also sometimes in opposition to them. Through explaining the extent of the influence of the Holy Qur’an on a rational and philosophical discussion and a study of the works of Islamic philosophers, this paper aims to demonstrate that they have benefitted from Qur’anic teachings in order to expand and develop philosophical discussions and, particularly, philosophical theology. In other words, it intends to prove that the qualitative and quantitative expansion of philosophical problems, arguments, theories, and principles in the field of philosophical theology is indebted to Qur’anic teachings. This influence is to the extent that it has led to the conceptual and structural evolution of Greek philosophy and differentiates the general approach of Islamic philosophy from Greek philosophy. برخي مخالفان فلسفه و بسياري از خاورشناسان چنين ميپندارند كه فلسفة اسلامي تكرار سخنان و نظريات فلاسفة يونان است و نه تنها از تعاليم اسلامي بكلي دور است، بلكه گاهي در تضاد و تعارض با تعاليم قرآني است. هدف اين نوشتار آنست تا با تبيين حد و حدود نقش و تأثيرگذاري قرآنكريم بر يك بحث عقلي و فلسفي، و نيز بررسي آثار فلاسفة مسلمان، نشان دهد كه آنها بمنظور بسط و تكامل مباحث فلسفي ـو بطورخاص، خداشناسي فلسفيـ از تعاليم قرآني بهره بردهاند و گسترش كمّي و كيفي مسائل، استدلالها، نظريهها و قواعد فلسفي در اين حوزه وامدار تعاليم قرآني است. اين تأثير و بهرهگيري بميزاني است كه به تحول محتوايي و ساختاري فلسفة يونان منتهي شده و رويكرد و نگرش كلي فلسفة اسلامي را از فلسفة يوناني متمايز ساخته است.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24180مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108The Relationship Between Gratitude and Happiness in the Transcendent Philosophy رابطة شُكر و شادي در حكمـت متعاليه2738faنفيسه اهلسرمدياستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران2021105Mullā Ṣadrā believes that “gratitude” is a level and station that Man can attain and considers the knowledge and perception of the truth of gratitude to depend on anthropology. The three-fold pillars of gratitude in his view consist of knowledge, happiness, and act. Act is the prerequisite for attaining happiness, which, in turn, is a prerequisite for acquiring knowledge. Therefore, knowledge is the basis for gratitude, and act functions as a prerequisite to it. Accordingly, one can say that a truly thankful person is always happy, which manifests itself in practice in the form of benevolence, generosity, and sympathy. The reason behind this happiness and kindness to all people is the belief in God and His Oneness. In the Transcendent Philosophy, God is the source of infinite happiness; therefore, any relationship with Him is the same as being connected to the source of happiness and joy. Therefore, it can be concluded that gratitude is based on philosophical principles in Mullā Ṣadrā’s works so that reaching the highest level of thankfulness is only possible through attaining wisdom.ملاصدرا «شُكر» را مقام و مرتبهيي ميداند كه انسان ميتواند به آن دست يابد. او شناخت و درك حقيقت شكر را متوقف بر انسانشناسي ميداند. اركان سهگانة شكر در نظر صدرالمتألهين عبارتند از: علم، شادي و عمل. عمل مقدمة رسيدن به شادي و سرور است و اين شادي مقدمة علم و معرفت است. بنابرين زيربناي شكر، معرفت است و عمل، مقدمة رسيدن به آن. با توجه به اين اركان سهگانه، ميتوان گفت شاكر حقيقي، همواره در حال شادي و سرور است و اين حالت در عمل بصورت خيرخواهي، احسان و عطوفت با مردم ظاهر ميشود. دليل و پشتوانة اين شادي و مهرباني با همة انسانها، ايمان و اعتقاد به توحيد و خداباوري است. در حكمت متعاليه، خداوند مبدأ بهجت و سرور بيانتهاست و بهمين دليل ارتباط با او، عين ارتباط با منبع شادي است. بنابرين ميتوان نتيجه گرفت كه شكر در آثار ملاصدرا از مباني حكمي برخوردار است؛ بطوريكه رسيدن به مرتبة اعلاي شكر، جز با حكمت امكانپذير نيست.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/31689مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108A Critical Analysis of the Five Arguments of the Falsity of Infinite Regress of Efficient Causes in al-Asfār al-Arba‘ahتحليل و انتقاد پنج دليل از ادلة بطلان تسلسل بينهايت علل فاعلي در اسفار اربعه3950faمريم خوشنويساندانشجوی دکتری رشته فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانسید صدرالدین طاهری استاد گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران بابک عباسیاستادیار گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران2022108This study investigates and criticizes five of Mullā Ṣadrā’s main arguments for the falsity of the infinite regress of efficient causes. Given the fact that many philosophers use this principle in order to demonstrate the existence of the Necessary Being, a study of the objections targeting its arguments is of great importance because of its relationship with proving the existence of God. In order to achieve the purpose of this study, four arguments have been examined and criticized separately, and the fifth argument has been referred back to the fourth in terms of content and method. These arguments include “limit and middle”, “conformity”, “the most concise and precise”, “correlation 1”, and “correlation 2” arguments. The criticisms of the arguments of the falsity of regress and the importance of the falsity of the regress of efficient causes in developing some of the arguments adduced to demonstrate the Divine Essence have provoked philosophers, both Islamic and Western, to seek for other arguments to prove the existence of God in order not to rely on the falsity of the regress of causes. It is worth noting that they have had some success in this regard. At the end of this paper, without discussing the arguments and while summarizing and concluding the remarks, the authors refer to two famous arguments: Mullā Ṣadrā’s argument of the righteous in Islamic philosophy and Anselm’s ontological argument in Western philosophy. These two arguments are semi-casual and semi-analytical because they are not based on any premise that needs to be proved.در اين نوشتار پنج دليل از دلايل اصلي و مهم ملاصدرا براي بطلان تسلسل بينهايت علل فاعلي مورد بررسي و نقد قرار ميگيرد. نظر به اينكه بسياري از فلاسفه از اين اصل بمنظور اثبات واجبالوجود بهره بردهاند، بررسي اشكالات وارد بر دلايل آن، بلحاظ ارتباط با اثبات وجود خدا، از اهميت بسزايي برخوردار است. به اين منظور، چهار دليل بطور مستقل تقرير و نقد شده و دليل پنجم، از نظر محتوا و شيوه» نقد، بدليل چهارم بازگردانده شده است. اين دلايل عبارتند از: «برهان طرف و وسط»، «بـرهـان تطـبيق»، «بـرهان اسـد و اخصـر»، «بـرهـان تضايف»، «برهان تضايف».
اشكالات وارد بر ادلة بطلان تسلسل و اهميتي كه بطلان تسلسل علل فاعلي در برخي از دلايل اثبات ذات الهي داشته، فلاسفه ـ اعم از اسلامي و غربيـ را واداشته تا بدنبال ادلهيي ديگر براي اثبات وجود خدا باشند كه بر ابطال تسلسل علل متكي نباشد، و در اين راه موفقيتهايي بدست آوردهاند. در پايان اين مقاله، بدون ورود به بحث درباره» آن دلايل، ضمن جمعبندي و نتيجهگيري، به دو دليل مشهور اشاره شده كه عبارتند از: «برهان صديقين ملاصدرا در فلسفة اسلامي» و «برهان وجودي آنسلم در فلسفة غرب»؛ اين دو دليل، شبه لمي و تحليلي ميباشند و ويژگي ادعا شده دربارة دلايل مزبور اينست كه متكي بر هيچ مقدمهيي كه نيازمند اثبات باشد، نيستند.
http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/39585مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108Ontological Functions of the Corporeal Dimension of Man in Mullā Ṣadrā’s View كاركردهاي وجودشناسانة بعد جسماني انسان از منظر ملاصدرا5164faهادیجعفریاستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، جامعۀ المصطفی، قم، ایرانعلي ارشدرياحياستاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-6478-88752021314Man’s corporeal dimension is of great significance from various angles in Mullā Ṣadrā’s anthropology. In this paper, the authors deal with one of its important dimensions, that is, its ontological functions. Mullā Ṣadrā has not allocated any independent section to the functions of Man’s corporeal dimension in his works and has not even directly referred to it. However, these functions can be inferred from his views. A study of his works indicate that Man’s corporeal dimension performs some important functions from an ontological perspective. In this regard reference can be made to the following functions: developing belief, promotion and evolution of Man, having free will, performing opposite acts, completing mental and rational acts, constructing and improving the world, realizing the noblest order, granting identity to the soul, and developing the identity of the perfect Man and some apparently contradictory roles such as becoming the source of evil and the source of freedom from evil. This study, which has been conducted following the library and content analysis methods, in addition to demonstrating the significance and necessity of Man’s corporeal dimension in the world of creation, illustrates that the functions of this dimension have various aspects from an ontological viewpoint and pertain to a number of important realms in the world of being.در انسانشناسي صدرايي بُعد جسماني انسان از زواياي مختلفي داراي اهميت است اما در اين نوشتار به يكي از ابعاد مهم آن، يعني «كاركردهاي وجودي» پرداخته شده است. ملاصدرا در آثارش بخشي مجزا را به كاركردهاي بعد جسماني انسان اختصاص نداده و حتي به آن تصريح نيز نكرده ولي ميتوان از آراء او اين كاركردها را استخراج نمود. پس از فحص و جستجو در آثار صدرالمتألهين اين نتيجه بدست ميآيد كه بعد جسماني انسان نزد او كاركردهاي مهمي از منظر وجودشناختي دارد، ازجمله: تحصيل ايمان، ارتقا و تحول انسان، اختيار، انجام افعال متضاد، تحقق افعال نفساني و عقلاني، عمارت و آباداني دنيا، تحقق نظام احسن، هويتبخشي به نفس، تشكيل هويت انسان كامل و برخي از نقشهاي متناقضنما همچون مبدأ شرور و مبدأ رهايي از شرور و موارد ديگر. اين مقاله كه بر اساس روش كتابخانهيي و تحليل محتوا نگارش يافته، علاوه بر اثبات اهميت و ضرورت بعد جسماني انسان در جهان خلقت، نشان ميدهد كه نقش و كاركرد بعد جسماني انسان از منظر وجودي، داراي ابعادي گسترده است و ساحتهايي مهم از عالم هستي را در بر ميگيرد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24152مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108Mullā Ṣadrā’s View of the Potentials originating in Man’s Rational Immateriality: Factors and Obstaclesديدگاه ملاصدرا پيرامون توانمنديهاي ناشي از تجرد عقلي در انسان و عوامل و موانع آن6580faنجیمهمنصوریدانشجو دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانفروغ الساداترحيم پوردانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران جعفرشانظریدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، ایران2021613In Mullā Ṣadrā’s view, the soul can attain some kinds of immateriality, which can lead to the development of specific features and capabilities for human beings. The present study investigates Mullā Ṣadrā’s analysis of the quality of the soul’s attainment of different levels of rational immateriality, the influential factors in this process, the existing obstacles there, and the characteristics created through this immateriality in worldly life. Upon the rational faculty’s reaching its habitual stage, the soul arrives at the borderline of rational immateriality, and utmost immateriality is gained at the level of acquired reason. The reinforcement of practical intellect, love, and prayer are among the factors affecting man’s reaching the different levels of rational immateriality. However, there are some obstacles to this process such as yielding to whims, committing sins, imitating others, and loving the world. At its lowest level, rational immateriality creates speech in human beings and makes it possible for them to distinguish between the good and evil. Through the promotion of the level of immateriality, man can consciously try to begin their journey toward God and, at the highest level, they become qualified for the station of guardianship. Given Mullā Ṣadrā’s idea of the quality of the rational immateriality of the soul, the philosophical explanation of some of the duties of the Prophet(ṣ), such as receiving revelation and developing certainty about its legitimacy, becomes possible.بعقيدة ملاصدرا نفس ميتواند به انواعي از تجرد دست يابد و همين امر سبب ايجاد ويژگيها و توانمنديهاي خاصي براي انسان ميشود. هدف نوشتار حاضر آنست كه تحليل ملاصدرا از چگونگي وصول نفس به مراتب تجرد عقلي، عوامل مؤثر، موانع وصول به آن و ويژگيهاي ايجاد شده بواسطة اين تجرد در حيات دنيوي را بررسي نمايد. با رسيدن قوة عاقله به مرحلة بالملكه، نفس در مرز تجرد عقلي قرار ميگيرد و نهايت تجرد در مرحلة عقل مستفاد حاصل ميشود. تقويت عقل عملي، عشق و عبادت ازجمله عوامل مؤثر در وصول انسان به درجات تجرد عقلي است و موانعي نيز همچون پيروي از شهوات، انجام گناهان، تقليد و حبّ دنيا در اين مسير وجود دارد. تجرد عقلي در پايينترين مرتبه، نطق را در انسان پديد ميآورد و تشخيص خير و شر را براي او امكانپذير ميكند. با ارتقاي مرتبة تجرد، انسان ميتواند آگاهانه براي سلوكاليالله تلاش كند و از نتايج آن بهرهمند گردد. در مرتبة كمال عقل نظري و عملي، انسان به مقام خليفةاللهي ميرسد و در اعلي مرتبة تجرد عقلي شايسته مقام ولايت ميشود. با توجه به ديدگاه ملاصدرا دربارة چگونگي تجرد عقلي نفس، تبيين فلسفيِ برخي وظايف نبي مانند دريافت وحي و اطمينان به حقانيت آن، امكانپذير خواهد بود.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24182مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108The Relationship of Poetry with Consideration and Truth Based on ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī’s Theory of Mentally-Posited Thingsنسبت شعر با اعتبار و حقيقت بر مبناي نظرية اعتباريات علامهطباطبايي8198faجمالاحمدیدانشجوی دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانسیدمهدیامامی جمعهدانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران محمد جوادصافیاندانشیار گروه فلسفه، علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران2021423In ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī’s view, poetry and mentally-posited perceptions have such a close relationship with each other that he describes such perceptions through using poetic similes, allegories, and metaphors in his book of The Principles of Philosophy and the Method of Realism. This study explores the relationship between poetry and mentally-posited perceptions through referring to those works of ‘Allāmah Ṭabāṭabā’ī in which he discusses the theory of mentally-posited things. The significance of this relationship lies in the fact that, by investigating the relationship between these two variables in different philosophical, gnostic, and interpretive works of ‘Allāmah, one can inquire about the relationship of poetry and positedness with fact-itself truth. The findings of this study indicate that mentally-posited things are the same as Man’s poetic view of the world or an eye with which Man can see everything. This poetic world, while being irrational and non-inferential, can speak of truth through allusions. Accordingly, it can be claimed that the theory of mentally-posited perceptions in Islamic philosophy has opened a new window to attaining the knowledge of truth. از ديدگاه علامهطباطبايي شعر و ادراكات اعتباري ارتباطي تنگاتنگ با هم دارند تا جايي كه وي در كتاب اصول فلسفه و روش رئالسيم، توصيف ادراكات اعتباري را بمدد تشبيه و تمثيل و استعاره در شعر آغاز ميكند. در تحقيق پيشرو با استناد به آثاري مختلف از علامه كه نظريه» اعتباريات در آنها آمده، نسبت شعر با ادراكات اعتباري مورد بررسي قرار گرفته است. اهميت اين نسبت از آن جهت است كه با تحليل ارتباط ميان شعر و اعتباريات در متنهاي مختلف فلسفي، عرفاني و تفسيري علامه، ميتوان به پرسش از نسبت شعر و اعتبار با حقيقت نفسالامري پرداخت. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان ميدهد كه ادراكات اعتباري نگاه شاعرانة انسان به جهان است و همانند چشمي است كه انسان همه چيز را با آن ميبيند. اين جهان شاعرانه در عين غيرمنطقي و غيراستدلاليبودن ميتواند به زبان اشارت خبر از حقيقت بدهد. از اينرو ميتوان گفت نظريه» ادراكات اعتباري در حكمت اسلامي، براي شناخت حقيقت بابي نو گشوده است.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24163مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742732022108The Other and Individuation in Mullā Ṣadrā’s Philosophy«ديگري» و «تفرد» در فلسفة ملاصدرا99111faزهراکریمیدانشجوی دکتری فلسفه اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران مجیدضیایی قهنویهاستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایرانعلیرضاحسن پوراستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران202177The problem of other was propounded for the first time in Western philosophy by Emmanuel Levinas and its efficiency in justifying several ethical principles is undeniable. Moreover, it seems that the majority of present issues and complications in social and international relationships can be resolved through a profound consideration of this problem. This discussion has apparently been developed during the contemporary period; however, several early philosophical views and ideas are also capable of resolving the related issues. One of the early philosophical schools with such a potential is Mullā Ṣadrā’s school of thought, which comprises the principles that are based on his ontological thoughts. The employment of the principles of the Transcendent Philosophy as a method of living can at least lead to some changes in People’s worldviews. For example, by lining up some philosophical principles such as the principiality and gradation of existence and the theory of existents’ manifestation, a new definition can be provided for the principle of individuation. Moreover, through a comparison of the principle of individuation with the Sadrian oneness of being, a number of noteworthy conclusions can be derived from this discussion.مسئلة «ديگري» در فلسفة غرب نخستينبار توسط ايمانوئل لويناس و بعنوان موضوع و كليدواژة اصلي فلسفة او مطرح شد. كاركرد اين مسئله در توجيه بسياري از اصول اخلاقي انكارناپذير است و بنظر ميرسد عمدة مشكلات و معضلات كنوني در روابط اجتماعي و بينالمللي با نظر عميق در اين مسئله قابل حل باشد. بنظر ميرسد گرچه اين بحث، در دوران معاصر شكل گرفته اما بسياري از آراء و انديشههاي فلسفي متقدم توان پاسخگويي به مسائل در اينباره را دارند كه ازجمله ميتوان به نظام فلسفي ملاصدرا اشاره كرد كه متشكل از مباني و اصولي است كه بر پايه» تفكر وجودشناسانة او بنا شده است. بكارگيري مباني حكمت متعاليه در متن زندگي بعنوان روشي براي زيستن، دستكم حامل تغييراتي در نگرش، براي ما خواهد بود. بعنوان مثال از كنار هم قراردادن چند اصل فلسفي همچون اصالت و تشكيك وجود در كنار نظريه» مظهريت موجودات، به تعريفي جديد از اصل «تفرد» دست خواهيم يافت. همچنين با مقايسه» اصل «فرديت» با اصل «وحدت وجود» صدرايي ميتوان به نتايچ قابل توجهي در اين بحث دست يافتhttp://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/24191