مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921سرمقاله110fa2017314‌يكي از حقايق انكارناپذيري كه قرنهاست نه فقط در فرهنگ اسلامي ايران و فرهنگ ديرينة باستاني اين ملت جلوه‌گري كرده بلكه حتي جامعة كم تمدن غرب هم به آن پي‌برده است، اهميت فرهنگ و انديشه و جهانبيني انسان و جامعة اوست تا بدينوسيله نه فقط زندگي عادي روزمرة انسان سامان داشته و بوسيلة همان جهانبيني و فرهنگ، راه را از چاه بشناسد و گمراه يا ساقط نشود؛ بلكه حتي اين عوامل معنوي انسان در عمق بخشيدن به دانش و تجربه و تمدنسازي او نيز مؤثر بوده باشد. از اينروست كه ميبينيم در ايران پس از اسلام و پيش از آن، همة علوم و فنون و حتي پزشكي و علم نجوم آنان نيز در دامان علوم انساني بويژه حكمت و فلسفه راه حيات خود را ميپيموده و جدايي علوم و فنون از علوم انساني را در حد نيمه جان كردن و جامد نمودن آنها ميدانسته است. شأن و جايگاه علوم انساني بويژه حكمت تا بدان مقدار است كه انديشمندان بزرگ ما انسان و حقيقت او را همان انديشه (و بالاتر از دانش) دانسته و از اينرو گفته‌اند «اي برادر تو همان انديشه‌يي». در نتيجه علم و تجربه و دانشي كه از حكمت و علوم انساني زاييده نشود و از پستان آن شير نخورد، بكار انسان و جامعة انساني نخواهد آمد و بالعكس علمي بيحاصل و فني مخرّب خواهد بود. دنياي جاهليت غربي كه علم و تجربه را سالها برتر از تفكر و ايمان و معنويت ميدانست، امروز از خسران گذشته، ناراحت و در جستجوي مايه‌هاي انساني است كه به حيات دانش مادي تزريق كند و جامعة خود را از فنا نجات دهد و بدنبال فلسفه و نتايج آن افتاده است. اين مقدمه براي آن به قلم آمد كه شنيده شد اصحاب دولت و مسئولين آموزش كشور بي‌اعتنا به اين همه اصول و حقايق انكارناپذير، بدنبال تجربه‌يي جديد ولي غلط براي جداسازي آموزشهاي عادي مدارس (رشته‌هاي علمي و فني) از علوم انساني، آموزش و تدريس علوم انساني را از مدارس عادي و همگاني گرفته و بر آن هستند كه آنرا در چند مدرسه خاص محصور و محبوس كنند. اين عمل يك حركت قهقرائي و پَسروي است و نتيجة آن ضربه و ضرر به آموزش علوم و فنون از يكطرف و علوم انساني از طرف ديگر ميباشد، و چون مايه‌هاي مربوط به علوم انساني، اموري فطري و ذاتي بشر (و دانش‌آموزان) هستند، اين برنامه پيشنهادي وزارت آموزش و پرورش در واقع بيتوجهي و تعطيلي يكي از ابعاد مهم ذاتي و غريزي فرهنگي جوانان (يعني نياز به معنويت و تفكر) و تغيير جامعة انقلاب اسلامي به جامعه‌يي خشك و نيمه جان و بدور از فرهنگ انساني و اسلامي و خلق انسان‌نمايي است كه با ماشين فرقي ندارد. يك جامعة زنده و با روح كه با فرهنگ متعالي حكمت آميز عجين باشد و جهانبيني فلسفي و نگاهي علمي به جامعه و روان انساني و نياز معنوي انسان داشته باشد، در عمل ـ‌يعني در حيات اجتماعي ‌ـ موفقتر خواهد بود، زيرا نظم عمومي كه نياز اولية يك جامعة موفق و عقلاني است در ساية اخلاق و فهم فلسفي و نيازها و مسائل انساني افراد جامعه بدست مي‌آيد و اهداف آن ـ‌ حتي آموختن علوم و فنون و آبادسازي كشور ـ بهتر انجام ميشود. دولت و مسئولين گرامي بايد توجه كنندكه سند تحول بنيادين آموزش و پرورش‌ ‌به سند تخريب بنيادين آن بدل نشود و اين برنامه كه ادعا ميشود خيرخواهانه و با هدف تقويت علوم انساني است ثمره و بري زيانمند از خود بر جا نگذارد و بدانند كه شرط مشاطه‌گري آنستكه ببهانة اصلاح ابرو، چشم صاحب آنرا كور ننمايند و مصداق اين جمله قرآني نباشند كه ... «يحسبون انهم يحسنون صُنعاً». والسلام علي من اتبع الهدي. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23669

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921A Philosophical Approach to the Effects of Ethics and Law on Observing Public Order نگاهي فلسفي به تأثير اخلاق و قانون بر رعايت نظم عمومي110faعبدالرزاق حسامي‌فردانشگاه بين¬المللي امام خميني (ره) قزوين 2017314Observing public order is necessary for the realization of an organized and desirable society. However, how could we achieve this goal? Is it the responsibility of the mass media and cultural centers to encourage people to observe public order through moral instruction, or should they be forced to do so by enforcing some preventive laws? Or, should we benefit from both of these strategies? Another question here is whether observing public order in a society is valuable in itself and the individual’s motive for so doing, either because of a sense of obligation or fear of punishment, is worthwhile, or whether the value of observing public order is rooted in a sense of obligation and moral dutifulness. Still, a related question here is, if a person observes public order out of fear of punishment, can we consider his act satisfactory? In this paper, after analyzing the mentioned questions, with reference to the ideas of some prominent philosophers such as Plato, Aristotle, and Kant, the writer has tried to demonstrate that the value of complying with public order from the view point of individual ethics lies in the sense of moral obligations. He also argues that, from the view point of social ethics, this act, prompted by whatever motive, is considered to be a virtue, of course at varying levels of strength and weakness, because it is beneficial to all individuals in society.رعايت نظم عمومي يكي از امور ضروري براي تحقق يك جامعة مطلوب و بسامان است. اما چگونه و از چه راهي ميتوان به اين هدف دست يافت؟ آيا بايد رسانه‌ها و مراكز فرهنگي با آموزش اخلاقي افراد جامعه، آنها را به رعايت نظم عمومي برانگيزانند يا بايد با وضع قوانين بازدارنده، افراد جامعه را ناگزير به انجام اين كار كرد و يا انجام هر دو كار لازم است. پرسش ديگري كه در اينباره مطرح ميشود اينست كه آيا رعايت نظم عمومي در يك جامعه بخودي خود ارزشمند است و انگيزه فرد از انجام آن، چه احساس تكليف باشد چه بيم از مجازات، در هر حال نيكو ارزيابي ميشود يا ارزشمندي رعايت نظم عمومي تنها در گرو احساس تعهد و وظيفه‌شناسي اخلاقي است. پرسش سومي كه در پي پرسش دوم مطرح ميشود اينست كه اگر فرد بدليل ترس از جريمه، نظم را رعايت كرد، آيا ميتوان فعل او را نيكو تلقي كرد؟ در اين مقاله پس از تحليل سه پرسش ياد شده، با استفاده از انديشه‌هاي فيلسوفان بزرگي چون افلاطون، ارسطو و كانت، ميكوشيم نشان دهيم كه ارزشمندي رعايت نظم عمومي از منظر اخلاق فردي در گرو احساس تعهد اخلاقي است و از منظر اخلاق اجتماعي به هر انگيزه‌يي كه باشد، البته با شدت و ضعف، فضيلت تلقي ميشود، چراكه افراد جامعه از آن سود ميبرند. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23670

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921Ontological, Anthropological, and Epistemological Concomitants of the Theory of the Union of the Intellect and the Intelligibleلوازم وجودشناختي، انسان‌شناختي و معرفت‌شناختي نظرية اتحاد عاقل و معقول110faسيدمرتضي حسيني شاهروديدانشگاه فردوسي مشهد دارند ولی فراموش کرده اندزهره سلحشور سفيدسنگيدانشگاه فردوسي مشهد 2017314The principle of the union of the intellect and intelligible is one of the important discussions in Islamic philosophy. The background of this principle in Islamic philosophy goes back to the translation of the book Uthulugia, and Mulla Sadra explained it based on some of his own philosophical principles such as the principiality of existence, gradation of existence, and the trans-substantial motion of the soul. He considers knowledge acquisition by the soul to be similar to the emergence of corporeal forms for matter. The soul unites with its cognitive forms in the same way that matter and form unite with each other. Through demonstrating the union of the intellect and the intelligible, Mulla Sadra presented a new theory of ontology, anthropology, and epistemology and, in this way, provided some new responses to the problems and questions before Muslim philosophers. It was in the light of this principle that he presented a new philosophical explanation for some problems such as the ontological perfection and gradation of the soul, embodiment of acts, the simple intellect, supra-intellectual immateriality of the soul, the unity of the soul with the active intellect, and the issues related to mental existence.مسئلة اتحاد عاقل و معقول يكي از مباحث مهم در فلسفة اسلامي است. سابقة اين اصل در فلسفة اسلامي به ترجمة كتاب اثولوجيا بازميگردد و صدرالمتألهين آن را بمدد اصول فلسفي خود ـ‌‌‌ همچون اصالت وجود، تشكيك وجود و حركت جوهري نفس‌ـ تبيين كرده است. ملاصدرا حصول علم براي نفس را مانند پيدايش صورتهاي جسماني براي ماده ميداند؛ نفس با صور علمي خود متحد ميگردد، آنچنانكه ماده و صورت با يكديگر متحدند. او با اثبات اتحاد عاقل و معقول، نظرية جديدي در وجودشناسي، انسان‌شناسي و معرفت‌شناسي عرضه كرد و از اين رهگذر براي معضلات و پرسشهاي فراروي فيلسوفان مسلمان، پاسخهاي جديدي فراهم آورد. در پرتو اين اصل است كه وي تبيين فلسفي نويني از مسائلي چون استكمال و اشتداد وجودي نفس، تجسم اعمال، عقل بسيط، تجرد فوق عقلي نفس، اتحاد نفس با عقل فعال و مسائل مربوط به وجود ذهني ارائه ميدهد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23671

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921Is the Soul Light or Existence? A Study of Mulla Sadra’s Ontological Interpretation of Suhrawardi’s View of the Soul as Light«نفس» نور است يا وجود؟ (بررسي تفسير وجودي ملاصدرا از ديدگاه شيخ اشراق دربارة نور بودن نفس)110faقاسم پورحسن دانشگاه علامه طباطبائي0000-0003-3665-6303علي باباييدانشگاه علامه طباطبايي2017314In his works, particularly in his glosses on Sharh al-hikmat al-ishraq, Mulla Sadra provides some interpretations of Suhrawardi’s ideas regarding the concept of light which are in line with the teachings of his own school of philosophy. In other words, they are based on ontological discussions. One of the most important of these interpretations is the interpretation of the soul or “I” as light in “existence”. Mulla Sadra’s views in such interpretations which also bear upon the soul as light in existence are based on equating light and existence. This is the case while, given the teachings of the Illuminationist philosophy, light in the sense intended by Suhrawardi cannot be equated with existence. In this paper, the writers initially explain Suhrawardi’s discussions and Mulla Sadra’s ontological readings regarding the concept of soul as light and Mulla Sadra’s ontological interpretations in this regard. Then they examine and criticize these interpretations at two stages: first, they investigate and criticize the theory of the sameness of light and existence; second, they examine and criticize the content of ontological interpretations. In addition to their foundationalism, the difference between Suhrawardi and Mulla Sadra’s interpretations of the soul is that in Illuminationist Philosophy, as a unique distinctive feature, philosophy begins with the soul; however, in Mulla Sadra’s school the knowledge of the soul is discussed in the realm of wisdom. When beginning with the soul, the term light is formed, while in Mulla Sadra’s philosophy the term existence, which already existed, is attributed to the soul and then interpreted.ملاصدرا در آثار خود، بويژه در تعليقات بر شرح حكمةالاشراق، از آراء شيخ اشراق درباره» نور خوانشهايي ارائه ميدهد كه همسو با آموزه‌هاي مكتب فكري خود وي، يعني متكي بر مباحث وجودي است. از مهمترين اين خوانشها، تفسير نور بودن نفس يا «من» به «وجود» است. نظرات‌ ملاصدرا در اين نوع خوانشها، كه بر تفسير نوريت نفس به وجود هم اثر ميگذارد، بر يكسان‌انگاري نور و وجود استوار است، حال آنكه با توجه به آموزه‌هاي مكتب اشراق نميتوان نور، بمعناي مورد نظر شيخ اشراق را با وجود يكي دانست. در اين مقاله، نخست مشروح مباحث شيخ اشراق و خوانشهاي وجودي ملاصدرا در مبحث نوريت نفس، تقرير و آنگاه در دو مرحله خوانشهاي ملاصدرا بررسي و نقد ميشود؛ اول با بررسي و نقد نظرية يكسان‌انگاري نور و وجود و دوم بررسي و نقد مضمون خوانشهاي وجودي. ‌علاوه بر مبنامحوري، دليل تفاوت تعبير شيخ اشراق و ملاصدرا از نفس اينست كه شروع فلسفه از نفس، ويژگي منحصر بفرد مكتب اشراق است حال آنكه نفس‌شناسي نزد ملاصدرا جزو مباحث حكمت بشمار مي‌آيد. با شروع از نفس، اصطلاح نور شكل ميگيرد، حال آنكه در مبناي ملاصدرا اصطلاح وجود از قبل سامان يافته و نفس به آن متصف و تفسير ميشود. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23672

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921A Study of Natural Deism and Theism based on Sadrian Philosophyبررسي ‌خداشناسي‌و خداگرايي فطري با تكيه بر مباني ‌حكمت صدرايي110faمهدي نجفي افرادانشگاه آزاد اسلامیعلي حيدريدانشگاه شهيد رجايي تهران 2017314Fitrah (primordial nature) is one of the important foundations of religious anthropology. Since human being is at the center of all human sciences, the belief in fitri anthropology leads to a specific direction in such disciplines. Man’s primordial nature is the same particular existence of human beings which enjoys certain concomitants and characteristics which are referred to as fitri things. Natural deism and theism are among the most important referents of fitri things. The concept of Fitrah or primordial nature is viewed differently in Islamic and Western philosophies. Some Islamic thinkers believe in natural theism, and some others advocate natural deism. Some members of the second group consider natural deism to be of the type of presential knowledge, while some other members believe that it is of the kind of acquired knowledge. Based on the demonstrated principles of Sadrian philosophy, such as the principiality of being, existential indigence, the graded or individual unity of being in the light of a profound analysis of the principle of causality, as well as the attention to the infinity of God’s being, one can provide a justifiable explanation of natural deism in the sense of presential knowledge, the inner intuition of indigence, and the connection with the Truth. Through accepting this fitri background, the context for reasoning and intrinsic acquired knowledge in the sense of non-primal evident knowledge is easily provided. The existence of several intellectual arguments on demonstrating the existence of God reveals the non-primal nature of acquired theology. Finally, through explaining natural deism, natural theism - an inner attraction to God - is simply explicated. This is because it is impossible for an existent to be identical with pure indigence and need and but not to be attracted to Absolute Beauty.فطرت يكي از مباني مهم در انسان‌شناسي ديني است. از آنجايي كه انسان محور همة علوم انساني است، اعتقاد به انسان‌شناسي فطري موجب جهتگيري خاصي در اين علوم ميگردد. فطرت انساني همان هستي خاص انسان است كه لوازم و ويژگيهاي خاصي را در پي دارد كه از آنها بعنوان فطريات يا ويژگيهاي فطري ياد ميشود. خداشناسي و خداگرايي فطري از مهمترين مصاديق فطرياتند. نوع نگاه به فطرت در انديشة اسلامي و غربي متفاوت است. برخي از انديشمندان مسلمان معتقد به خداگرايي فطري هستند و برخي ديگر به خداشناسي فطري معتقدند؛ از گروه دوم، برخي خداشناسي فطري را از سنخ علم حضوري ميشمارند و طيف ديگر آن را از سنخ علم حصولي ميدانند. بر اساس مباني مبرهن حكمت صدرايي، از جمله: اصالت وجود، فقر وجودي، وحدت تشكيكي يا شخصي دانستن هستي در پرتو تحليل عميق اصل عليت و نيز توجه به نامتناهي بودن هستي خداوند، ميتوان تبييني قابل دفاع از خداشناسي فطري، بمعناي علم حضوري و شهود دروني فقر و ربط به حق ارائه داد. با پذيرش اين زمينة فطري بسهولت زمينه براي استدلال و علم حصولي فطري، بمعناي بديهي غيراولي فراهم ميشود؛ استدلالهاي عقلي متعدد در اثبات وجود خدا، مؤيد بديهي‌غيراولي بودن خداشناسي حصولي است. در نهايت، با تبيين خداشناسي فطري، خداگرايي فطري ـ كشش دروني بسوي خداـ به‌آساني تبيين ميشود، زيرا امكان ندارد موجودي فقر و نياز محض و عين ربط به كمال و جمال مطلق باشد ولي مجذوب جميل علي الاطلاق نگردد. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23673

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921Validity of Aposteriori and Apriori arguments based on the Principle of the Possessors of Causes اعتبار برهان لمّ و انّ بر پاية قاعدة «ذوات الاسباب لاتعرف الا باسبابها»110faمحمدعلي نوريحوزه علميه قم2017314Logicians view both aposteriori and apriori methods of reasoning as arguments. However, the question is whether both of them enjoy equal levels of validity, and whether both attain logical certitude. Based on the principle of “the possessors”, stating that the knowledge of existents which have a cause can only be attained through the knowledge of their cause, Ibn Sina maintains that only the apriori argument, which attains perfect certitude, enjoys logical validity, while the aposteriori argument lacks validity since it does not attain logical certitude. However, he considers the aposteriori argument to be valid and a tool for attaining certainty through general concomitants. Unlike Ibn Sina, Mulla Sadra views all aposteriori arguments to be valid because, in his view, the existence of the effect certainly indicates the existence of the cause. As a result, the knowledge of the existence of the effect leads to the knowledge of the existence of the cause. This paper demonstrates that Ibn Sina’s idea in this regard is justified, while that of Mulla Sadra is illogical and unacceptable because of its inconsistency with well-established logical principles.منطقدانان هر يك از دو روش لمّ و انّ در اقامة استدلال را برهان ميشمارند، اما پرسش اينست كه آيا هر دوي آنها از اعتبار يكسان برخوردارند و آيا هر دو مفيد يقين منطقي هستند؟ ابن‌سينا بر پاية قاعدة «ذوات الاسباب» ـ‌‌كه ميگويد شناخت موجودات داراي سبب، تنها با شناخت سبب آنها ممكن است‌‌ـ بر اين باور است كه تنها برهان لمّ كه مفيد يقين تام است از اعتبار منطقي برخوردار است و برهان انّ را بدليل اينكه مفيد يقين منطقي نيست، نميتوان معتبر دانست؛ البته او برهان انّ از راه ملازمات عامه را معتبر و مفيد يقين تام ميداند. ملاصدرا، برخلاف ابن‌سينا، همة براهين انّ را معتبر ميداند، چراكه بنظر وي وجود معلول بگونة يقيني از وجود علت حكايت ميكند و در نتيجه با علم به وجود معلول، بگونة يقيني علم به وجود علت نيز بدست مي‌آيد. اين نوشتار نشان خواهد داد كه سخن ابن‌سينا درست است و ديدگاه ملاصدرا، بدليل ناسازگاري با مباني پذيرفته شده منطقي، پذيرفتني نيست.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23674

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921Apriori Differentiated Knowledge and the Principle of “the Truth in its Simplicity Contains all Things”علم تفصيلي پيشين و قاعده‌ «بسيط‌الحقيقه»110faروح‌الله سوري دانشگاه باقرالعلوم(ع)00000001619571542017314The most important realm of divine knowledge is the apriori knowledge (the knowledge of essence through the other at the level of essence). Some believe that if this knowledge is differentiated and is the same as essence, the simplicity of the divine essence will be altered. However, Mulla Sadra considers them to be consistent with each other based on the principle of “the truth in its simplicity contains all things”. He argues that the differentiatedness and distinction of the known are other than the differentiation of knowledge itself. The order of being enjoys vertical gradation (causal), and the effect is the weakened form of the cause. Therefore, the higher level (cause) contains the existence of the lower level (effect) in a superior from (without its defects). The Necessary Being enjoys the most supreme and simplest level of the order of being. Hence, He is the higher existence of all objects, and His presential knowledge of Himself is the same as the differentiated knowledge of objects before their creation. This type of knowledge is simple but provides a differentiated interpretation of objects. On the other hand, the essence of the Necessary lacks any limitation and defect. Thus some maintain that Mulla Sadra’s interpretation pertains to simple apriori knowledge. Based on the principles of the Transcendent Philosophy, it can be said that the truth of being (the supreme existence of objects) is like a line the components of which lack actual realization. The limits of the truth of being do not fill the outside but are, indeed, true about it. Therefore, they are mortal and annihilated in the context of existence. Thus the knowledge of the supreme existence of itself reveals its own limits so that it does not result in the rise of multiplicity in essence. The meaning of “simple knowledge indicating differentiated explanations” is nothing other than what was said above. Accordingly, the realization of the limits of objects in the divine realm is like the annihilating realization of the line’s components. In other words, limits and their resulting multiplicity enjoy truth but lacks external existence. مهمترين ساحت علم الهي، علم پيشين (علم ذات به‌ غير در رتبة ذات) است. برخي معتقدند اگر اين علم، تفصيلي و عين ذات باشد، بساطت ذات الهي مخدوش ميشود. اما صدرالمتألهين بر اساس قاعدة «بسيط الحقيقه» ايندو را جمعپذير ميداند، زيرا تفصيل و تمايز معلوم، غير از تفصيل خود علم است. ‌نظام وجود تشكيك طولي (علّي) دارد و معلول وجود ضعيف‌شده علت است. بنابرين، مرتبة بالا (علت) وجود مرتبة پايين (معلول) را بگونه‌يي برتر (بدون نواقص آن) در خود دارد. واجب‌الوجود، برترين و بسيطترين مرتبة نظام وجود است، پس وجود برتر همة اشيائست و علم حضوري او به خويش، علم تفصيلي به اشياء، پيش از آفرينش آنهاست؛ بگونه‌يي كه خود علم بسيط است اما كشفي تفصيلي از اشياء دارد. از سوي ديگر، ذات واجب فاقد حدود و نواقص است. از اينرو برخي معتقدند تقرير ملاصدرا نيز مفيد علم پيشين اجمالي است. بر اساس مباني حكمت متعاليه ميتوان چنين پاسخ داد: حقيقت وجود (وجود برتر اشياء) مانند خطي است كه اجزاء آن تحقق بالفعل ندارند. حدودِ حقيقت وجود، خارج را پر نكرده‌اند اما حقيقتاً بر آن صادقند، بنابرين فاني و مضمحل در متن وجودند. پس علم وجود برتر به خويش، كاشف از حدود فاني در اوست، بگونه‌يي كه سبب بروز كثرت در ذات نميگردد. معناي «علم اجمالي (بسيط) در عين كشف تفصيلي» همين است. بنابرين، تحقق حدود اشياء در ساحت ربوبي مانند تحقق اضمحلالي اجزاء خط است، يعني حدود و كثرت زاييده از آن، نفس‌الامر دارد اما وجود خارجي ندارد. http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23675

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریخردنامه صدرا1560-08742112015921A Review of the Nature of Modes and their Signification of the Composition of the Subject of the Modal (Focusing on Mir Damad’s Views)بازخواني چيستي حيثيات و چگونگي دلالت آنها بر تركب موضوعِ متحيث (با محوريت آراء ميرداماد)110faمحمدهادي توكليپژوهشگاه حوزه و دانشگاه2017314The importance of modes in philosophy is to the extent that some have considered them as the fundamental bases of philosophy. One of the philosophical issues connected with the discussion of modes is the discussion of “composition”. Mode of any type signifies the existence of some kind of plurality. This is because the criterion for being qualified by a mode is not exactly the same as the criterion for being qualified by another one. Therefore, the modes abstracted from a single subject (whether having real or mentally-posited unity) indicate the existence of a kind of multiplicity in the subject itself (in the conditional mode) or in the affairs outside the subject (in the causative mode). Being compound is one of the kinds of multiplicity in subject. In this paper, the author intends to provide a review of the problem of modes and the discussions prior and posterior to them.اهميت «حيثيات» در فلسفه تا بدانجاست كه برخي مدعي شده‌اند «لولا الاعتبارات لارتفعت الحكمة» و فلسفه را بر حيثيات استوار دانسته‌اند. يكي از مباحث فلسفي كه در پيوند با بحث از حيثيات قرار دارد، بحث از «تركيب» است؛ حيثيت، هر گونه كه باشد، بر نحوه‌يي از تكثر دلالت ميكند، زيرا مناط اتصاف به يكي از حيثيات، عيناً مناط اتصاف به حيثيت ديگر نيست. بنابرين، حيثياتي كه از يك موضوع واحد (اعم از وحدت حقيقي يا اعتباري) انتزاع ميشوند بر وجود نحوه‌يي از تكثر در خود موضوع (در حيثيت تقييديه) يا امور خارج از موضوع (در حيثيت تعليليه) دلالت ميكنند؛ مركب بودن يكي از انحاء تكثر در موضوع است. اين نوشتار در صدد است به بازخواني مسئله» حيثيات و مباحث مقدم و مؤخر بر آن بپردازد.http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/23676