مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خردنامه صدرا 1560-0874 31 2 2026 3 18 An Analysis of the Impact of Knowledge of Philosophical and Gnostic Monotheism on Religious Faith and its Effects تأثیر معرفت به توحید حکمی و عرفانی بر ایمان دینی و آثار آن 23 40 fa زهرا خوب نژاد تهران وحید واحدجوان دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران 2025 3 1 The present research aims to investigate the impact of a philosophical and gnostic approach to the Oneness (tawḥīd) of Almighty God (based on the individual unity of being) on religious faith and its effects. Moreover, focusing on the teachings of the Transcendent Philosophy and Islamic gnosis, especially the views of Ibn ‘Arabī and Mullā Ṣadrā, it conceptualizes philosophical and gnostic monotheism (unity of being) and religious faith and explains their interrelationship. The findings demonstrate that, by emphasizing the Oneness of True Existence (God) and viewing created beings as manifestations, this approach to the oneness of God, provides a deeper understanding of God, creation, and religion. This deeper knowledge, both in the theoretical realm – by correcting misconceptions and presenting a more accurate picture of the relationship between God and creation – and in the practical realm – by intuition and realization of the oneness of being – reforms and strengthens religious faith. Furthermore, the effects of faith, such as guidance, mercy, luminosity, divine pleasure, good life, tranquility, happiness, and freedom from the torment of separation, are elevated to higher and more perfect levels in light of philosophical and gnostic monotheism. Finally, it is concluded that the philosophical-gnostic approach to monotheism plays a fundamental role in the transformation and transcendence of religious faith and guides believers and seekers to higher levels of certainty, tranquility, and happiness. پژوهش پیشرو درصدد است به بررسی تأثیر نگرش حکمی و عرفانی به توحید خداوند متعال (مبتنی بر وحدت شخصی وجود)، بر ایمان دینی و آثار آن بپردازد و با تمرکز بر آموزه&zwnj;های حکمت متعالیه و عرفان اسلامی، بویژه آراء ابن&zwnj;عربی و صدرالمتألهین شیرازی، به مفهوم&zwnj;شناسی توحید حکمی و عرفانی (وحدت وجود) و ایمان دینی پرداخته، و تأثیر مذکور را تبیین نماید. نتایج پژوهش نشان میدهد که این نوع نگرش به توحید، با تأکید بر یگانگی وجود حقیقی (خداوند) و مظهر بودن مخلوقات، فهمی عمیقتر از خداوند، مخلوقات و دین ارائه میدهد. این معرفت عمیقتر، هم در ساحت نظری ـ&zwnj;با اصلاح تصورات نادرست و ارائۀ تصویری صحیحتر از رابطة خدا و خلق&zwnj;ـ و هم در ساحت عملی &zwnj;ـ&zwnj;با شهود و تحقق وحدت وجود&zwnj;ـ، ایمان دینی را اصلاح کرده و قوت و عمق میبخشد. همچنین، آثار ایمان ـ&zwnj;مانند هدایت، رحمت، نورانیت، رضوان، حیات طیبه، آرامش، سعادت و رهایی از عذاب فراق&zwnj;ـ در پرتو توحید حکمی و عرفانی، به مراتبی بالاتر و کاملتر ارتقا می&zwnj;یابند. در نهایت این نتیجه بدست میآید که نگرش حکمی&zwnj;ـ&zwnj;عرفانی به توحید، نقشی اساسی در تحول و تعالی ایمان دینی ایفا میکند و مؤمنان و سالکان را به مراتب بالای یقین، آرامش و سعادت رهنمون میسازد.

http://kherad.mullasadra.org/fa/Article/Download/49588